دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ایمان و نجات از عذاب (قرآن). نجات و ایمنی از عذاب از آثار و جلوه های ایمان به خداوند می باشد.
ایمان به خدا، موجب نجات از عذاب می شود:«یـایها الذین ءامنوا هل ادلکم علی تجـرة تنجیکم من عذاب الیم• تؤمنون بالله ورسوله...؛ ای کسانی که ایمان آورده اید! آیا شما را به تجارتی راهنمائی کنم که شما را از عذاب دردناک رهایی می بخشد؟!• به خدا و رسولش ایمان بیاورید...»
بشارت نجات از عذاب
این آیات مؤمنین را به ایمان به خدا و رسول او و به جهاد در راه خدا دعوت نموده، و آنان را به مغفرت و جنت در آخرت، و نصرت و فتح در دنیا وعده ای جمیل می دهد، و ایشان را دعوت می کند به اینکه نسبت به وعده نصرت خدا و تایید او اعتماد کنند. این دو معنایی که گفتیم غرض نهایی سوره است، و مطالبی که در آیات قبلی بود جنبه زمینه چینی برای این دو معنا را داشت. در این آیه شریفه ایمان و جهاد تجارت به حساب آمده که سرمایه اش جان آدمی، و ربح آن نجات از عذاب دردناک است، و آیه شریفه در معنای این آیه است: ان الله اشتری من المؤمنین انفسهم و اموالهم بان لهم الجنة یقاتلون فی سبیل الله فیقتلون و یقتلون... فاستبشروا ببیعکم الذی بایعتم به. خدای عزّوجلّ از مؤمنین جان و مالشان را به این بها خرید که بهشت از آن آنان باشد، و به همین جهت است که در راه خدا کارزار می کنند، می کشند و کشته می شوند... پس بشارتتان باد به این معامله ای که کردید. خدای عزّوجلّ با نکره آوردن کلمه تجارة آن را بزرگ داشته. فرمود: شما را به تجارتی راه بنمایم، یعنی به تجارتی مهم و عظیم و جلیل القدر. و در بیان ربح آن هم که همان نجات از عذاب است، بیان نکرد چه عذابی است، و فرمود: عذابی، تا بفهماند آن قدر بزرگ است که در بیان نمی گنجد.
تجارت پرسود با خدا
همانگونه که در آغاز سوره گفتیم، یکی از اهداف مهم این سوره، دعوت به ایمان و جهاد است، آیات مورد بحث نیز تاکیدی است به این دو اصل، بامثال لطیفی که انگیزه حرکت الهی را در جان انسان به وجود می آورد، انگیزه ای که شرط پیروزی اسلام بر تمام ادیان است که در آیات قبل به آن اشاره شده بود. نخست می فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید! آیا شما را به تجارتی دلالت کنم که از عذاب الیم، نجاتتان می دهد؟ (یا ایها الذین آمنوا هل ادلکم علی تجارة تنجیکم من عذاب الیم). با اینکه ایمان و جهاد از واجبات قطعیه اند، ولی در اینجا آن را نه به صورت امر، بلکه به صورت پیشنهاد تجارت، مطرح می کند، آن هم آمیخته با تعبیراتی که از لطف بی پایان خدا حکایت دارد. بدون شک نجات از عذاب الیم، از مهمترین خواسته های هر انسانی است، و لذا این سؤال که آیا می خواهید شما را به تجارتی رهنمون شوم که شما را از عذاب الیم رهایی می بخشد؟ برای همه، جالب توجه است.
