زبیدیه

💡 به نوشتهٔ لغت‌نامه دهخدا چشمه‌علی چشمه‌ای است در شمال شهر کهن ری که آبش از زیر سنگ خارایی بیرون شده به سوی جنوب روان می‌شود و بنابر پژوهش‌ها و دانسته‌های نگارنده دژ ری بندی که خلیفه مهدی عباسی بنا نمود بالای همین چشمه و روی تخته‌سنگ بوده چنان‌که اکنون نشانه‌های آن مانده و نمودار است. همچنین گمان می‌رود که دژ تبرک همین قلعه ری بندی باشد و دیگران آن را به این نام نامور ساخته باشند و چون در زبان فارسی تبر به چم کوه است چنان‌که تبرستان به چم کوهستان است و تبرک با کاف که در فارسی نشانه کوچکی است به چم کوه کوچک است و این دژ بر روی کوه کوچک بنا شده گمان است گروهی از تاریخ‌نویسان از این روی این دژ را تبرک نامیده باشند. چندی گویند منوچهر این دژ را بنا کرده و برخی دژ تبرک را زبیدیه نوشته‌اند. به هر روی چشمه‌علی ری در گذشته آب زیادی داشته چنان‌که آثار آن در سنگ‌ها برجا مانده‌است، ولی قنات‌هایی که در بالای آن کنده‌اند، آب آن را به اندازه‌ای کم کرده که در موسم پاییز یک سنگ و نیم آب دارد.