دساها

[ویکی الکتاب] معنی دَسَّاهَا: آن را آلوده کرد (از دسّ به معنی چیزی را پنهانی داخل در چیز دیگر کردن، و مراد از این کلمه در آیه مورد بحث به قرینه اینکه در مقابل تزکیه ذکر شده، این است که انسان نفس خود را به غیر آن جهتی که طبع نفس مقتضی آن است سوق دهد، و آن را بغیر آن تربیتی که م...
ریشه کلمه:
دسو (۱ بار)ها (۱۳۹۹ بار)
«دَسّاها» از مادّه «دَسّ» در اصل به معنای داخل کردن چیزی توأم با کراهت است، چنان که قرآن مجید درباره عرب جاهلی و زنده به گور کردن دختران می فرماید: أَمْ یَدُسُّهُ فِی التُّرابِ «آن را با کراهت و نفرت در خاک پنهان کند» و «دسیسه» به کارهای مخفیانه زیانبار گفته می شود.
نا پاکی. (مجمع - اقرب) حقّا که رستگار شد آنکه نفس خویش را پاک گردانید و یه خسران افتاد آنکه آن را نا پاک و فاسد کرد. در اقرب آمده «دسا یدسو دسواً: نقیص زکی یزکو» این کلمه مانند کلمه سابق یکدفعه در قران به کار رفته است.

💡 از آنچه درباره (شقى ) آمده است مى فهميم او كسى است كه خدا، نبوت و وحى، و معادرا دروغ مى شمارد؛ احكام خدا را اطاعت نمى كند و (طاغى ) يعنى در برابر خدا نافرماناست؛ و (خودش ) را رشد نداده بدتر از آن، (خودش ) را آلوده است. طبعا چنين كسىكه از خدا فرمان نبرد از آز درونش پيروى مى كند، از شيطان پيروى و اطاعت مى كند از يكطاغوت، از يك مستكبر يا دنيادار، به ديگر بيان، تابع و مطيععوامل مخل و مفسد محيط است؛ (اسير و در بند) اينعوامل است و در حالت دشوارى و فشار تحميلاتعوامل مخل و مفسد بسر مى برد: قد افلح من زكاها. و قد خاب من دساها. كذبت ثمودبطغواها. اذ انبعث اشقى ها... بيقين كسى كه (خود) را رشد داد پيروز گشت و بيشككسى كه (خود) را بيالود ناكام ماند. قوم ثمود با نافرمانيش (حقايق مسلم را) دروغشمرد آنگاه كه شقى - يا اسير - ترينش برانگيخته شد. در اين هنگام رسولخدا بهآنان گفت: ماده شتر وقف خدا را بگذاريد آب بخورد. اما او را دروغگو شمرده آن ماده شتر راسر بريدند.(175)