عموم و خصوص

[ویکی فقه] اصطلاح جامع مباحث مشترک و اختصاصی هر یک از عموم و خصوص را عموم و خصوص گویند.
تعریف عموم و خصوص، هر کدام در جای خود جداگانه ذکر شده است.
علل جعل اصطلاح عموم و خصوص
درباره علت به وجود آمدن اصطلاح «عموم و خصوص» چنین گفته شده است:۱. سیره علما این است که مباحث عموم و مباحث خصوص را زیر عنوان «عموم و خصوص» می آورند؛۲. وجود مباحث مشترک نیز علتی دیگر برای اخذ اصطلاح «عموم و خصوص» است؛۳. مباحث «عام و خاص» و «عموم و خصوص» در کتاب های اصولی، به علت رابطه نزدیک میان آنها از هم تفکیک نشده و در بسیاری از موارد این دو اصطلاح به جای هم به کار رفته است، هر چند «عموم و خصوص»؛ بیشتر در مورد معنا و مفهومی که عمومیت یا خصوصیت دارد به کار می رود و «عام و خاص»؛ بیشتر در مورد لفظ آنها استعمال شده است.
عناوین مرتبط
...

💡 ترا سر نهادند و گردن به طوع عموم و خصوص از همه جنس و نوع

💡 2 عنوان خلافت غير از مظهريت و ايتيت است؛ چنان كه عنوان خليفه غير از عنوان مظهر وآيت است و تغاير آنها با يكديگر به نحو عموم و خصوص است؛ يعنى هر خلافتى بامظهريت همراه است، ولى هر مظهريتى با خلافت مصطلح و معنون درمحل بحث همراه نيست؛ چنان كه هر خليفه اى مظهر و آيت خداست، ولى هر مظهر و آيتى خليفهمصطلح و مطروح در محل بحث نيست.

💡 به فضل خود از غایت اقتدار کند بر عموم و خصوص افتخار

💡 آيا خداوند شما را به آيه اى مخصوص گردانيده و پيامبرش را از آن محروم داشته است ؟يا اينكه مى گوييد اهل دو ملت از هم ارث نمى برند؟ آيا من و پدرماهل يك ملت نيستيم ؟ و يا شايد كه شما به عموم و خصوص قرآن از پيامبر خدا (ص ) آشناتريد! آيا مى خواهيد قوانين جاهليت را از نو زنده كنيد؟!

💡 جواب اين وجه هم اين است كه نسبت ميان آيه مورد بحث و اين آيه نسبت عموم و خصوص مطلقاست، يعنى اين آيه عام است و آيه مورد بحث آن را تخصيص زده،فرموده: اينكه در آنجابه طور عموم گفتيم (دختران خود و صالحان از برده و كنيزان خود را همسر دهيد)مخصوص است به غير زناكاران مصر در زنا و در اينگونه موارد كه عامى بعد از خاصوارد مى شود آن را نسخ نمى كند.