صلیب سرخ

صلیب سرخ. [ ص َ ب ِ س ُ ] ( اِخ ) رجوع به صلیب احمر شود.

یا صلیب سرخ: موسسه ای بین المللی که برای کومکهای عمومی در مواقع لازم بکشورها و نواحیی که دچار خسارت مالی و تلفات جانی میشوند بوجود آمده. نام این موسسه در ترکیه به [ هلال احمر ] و در ایران به [ شیر و خورشید سرخ ] مبدل گردیده صلیب احمر در سال ۱۸۶۴ م. تاسیس شد و آن مستقیما مولود جنگهای عمومی قرن نوزدهم بود. قبل از استعمال سلاحهای آتشین احتیاج بوجود چنین موسساتی کمتر بود و یا بدین شدت نبود ولی ظهور اسلحه تازه موجب خرابیها و کشتارها و فشارهایی شد که منطقه عمل آنها بمیدانهای کوچک جنگ انحصار نداشت و عده بسیاری از مردم را با خطر مرگ و جراحات و بیماری های ساری روبرو میساخت. برای چاره اندیشی در قبال مضار این عامل مخرب اول بار به پیشوایی نیک مردی سویسی بنام هانری دو نان پایه های نخستین جمعیت ها صلیب احمر گذاشته شد. اقدامات وی منجر باجتماع اولین کنفرانس دول اروپایی [ برای اصلاح حال بیماران و مجروحان زمان جنگ ] شد که نخستین قرار نامه ( کنوانسیون ) ژنو را بهمین عنوان نوشتند. موثرترین پاسخ بندای هانری دونان از شهر ژنو داده شد و صلیب احمر را در جهان بوجود آورد.در نهم فوریه ۱۸۶۳ یکی از جمعیت های خیریه ژنو بنام جمعیت فواید عامه به در خواست رئیس خود گوستاوموانیه تشکیل جلسه داد تا درباره پیشنهاد هانری دونان مطالعه کند. حضار یک کمیته پنج تنی را ازمیان خود انتخاب کردند و این ماموریت را بانان محول نمودند. این پنج تن هانری دونان گوستاوموانیه ژنرال دوفور.بوئی آپیا و تئودور مونوار بودند. موسس واقعی صلیب احمر گوستاوموانیه است. وی علاوه بر قانون دانی ریاست همان جمعیت فواید عامه را داشت که اعضای آن ژنرال دوفور و دیگران بودند.عضویت این ژنرال در آن جمعیت موجب کمال اشتهار جمعیت شد زیرا این مرد بسال ۱۸۴۷ فرمانده قوای سویس بود واز بسیاری از جنگهای داخلی ممانعت کرد. هانری دو نان براه افتاد و باستانه دربار سلاطین اروپا کتاب خود را بنام [یاد بودی از سولفرینو ] که راجع بجنگ سولفرینو بود بعنوان پیامی برای ایجاد صلیب احمر بین المللی هدیه کرد در همه جا او را با آغوش باز پذیرفتند و دعوت ویرا اجابت کردند و در غیاث او همکارانش در کار تهیه این نقشه بودند که درخواستهای کتاب [یادبودی از سولفرینو] را بعنوان طرح کار نمایندگان دولی که دونان دعوتشان خواهد کرد بصورت جداگانه ای اساس کار قرار دهند. چند ماه پس از اولین دوره اجلاسیه کمیته پنج تنی بدعوت همین کمیته کنگره بزرگی با شرکت ۳۶ نماینده از طرف ۱۶ دولت اروپایی در ژنو تشکیل شد. در همین کنگره بود که اولین قرار نامه ( کنوانسیون ) ژنو نوشته شد ( اکتبر ۱۸۶۳ م. ). پس از آن در اوت ۱۸۶۴ [ کنفرانس دیپلوماتیگ ] تشکیل شد و اولین قرار نامه ژنو را درباره [ حمایت و اصلاح حال سربازان زخمی در میدانهای جنگ ] در ۱٠ ماده امضا کرد و کمیته بین المللی مذکور را بعنوان پایه تشکیلات صلیب احمر برسمیت شناخت. علامت مشخص موسسات و جمعیت هایی که بر اساس قرار نامه تشکیل میشدند صلیب سرخ بر روی متن سفید بود و همه دول امضا کننده آنرا پذیرفتند ولی دولت عثمانی بجای صلیب سرخ هلال سرخ را بکار برد و دولت ایران هم شیر و خورشید سرخ را بجای صلیب سرخ انتخاب کرد. در ژویه سال ۱۸۹۹ کنفرانس در لاهه تشکیل شد و نمایندگان دول حاضر مواد قرار نامه اول ژنو ( ۱۸۶۴ ) را که منحصرا مربوط بجنگهای زمینی بود شامل جنگهای دریایی نیز کردند. کنفرانس دیگری در دسامبر ۱۹٠۴ در لاهه تشکیل شد و امتیازاتی برای کشتیهای مریضخانه قایل شد و مهمتر از اینها در ژویه ۱۹٠۶ کنفرانس بزرگی در ژنو منعقد گشت بنام [ کنفرانس تجدید نظر ] تا در موارد کنوانسیون اول ژنو تجدید نظر کند. کنفرانسهای بین المللی صلیب احمر که بدین طریق هر چند سال در یکی از شهرهای اروپا (پاریس لندن لاهه و ژنو ) تشکیل میشد کومک قابل توجهی نه تنها بایجاد تفاهم مشترک میان نمایندگان دول میکرد بلکه عامل موثری در تحکیم اساس و بنیان جمعیتهای ملی صلیب احمر دولتهایی بود که کنفرانسهای بین المللی در پایتخت آنها تشکیل می شد.از سال ۱۸۶۴ تا ۱۹۱۴ در طول ۵٠ سال بیش از ۱٠ بار کنفرانسهای بین المللی صلیب احمر در شهرهای مختلف تشکیل شد. در جنگ جهانگیر اول ( ۱۸ - ۱۹۱۴ ) بزرگترین وظیفه ای که کمیته بین المللی صلییب احمر بعهده داشت ایجاد وسیله ارتباطی میان اسیران جنگی ممالک مختلف با خانه وزاد بومشان بود. در پایان جنگ جهانگیر مزبور رئیس صلیب احمر آن زمان هنری دیویسن رئیس احمر آمریکا بکومک رئیس جمهور آمریکا ( ویلسون ) از چهار دولت بزرگ جنگجوی زمینی انگلیس و فرانسه و ایتالیا و ژاپن دعوتی بعمل آورد تا سر و صورتی بکار صلیب احمرها در زمان صلح بدهد. این کمیته پنج تنی جدید بود. نمایندگان این کمینه نمایندگان دول فاتح بزرگ بودند. پس از تهیه مقدمات بدعوت همین کمیته در آوریل ۱۹۱۹ کنفرانس بزرگی از معروفترین پزشکهای ممالک مختلف در شهر کان تشکیل یافت تا اساسی برای صلیب احمر در زمان صلح داده شود. درین کنفرانس بزرگ پایه ( لیگ ) یعنی [ اتحادیه بین المللی صلیب احمرها ] ریخته شد و در ماه مه ۱۹۱۹ در پاریس شروع بکار کرد. اتحادیه صلیب احمرها که در پایان اولین سال تاسیس خود ۲۶ عضو داشت اکنون ۶۵ عضو دارد. هر جمعیت ملی صلیب احمر برای اینکه بتواند عضو اتحادیه بشود باید هم بوسیله دولت خود برسمیت شناخته شود و هم بوسیله اتحادیه. شوری حکام اتحادیه صلیب احمرها عبارتست از اجتماع نمایندگان تمام جمعیتهای عضو و از میان این عده یک عده ۱۲ تنی بعنوان شورای اجرائیه اتحادیه انتخاب میشودند. کنفرانس بین المللی صلیب احمرها هر دو سال یک بار در یکی از ممالک عضو تشکیل می یابد و بکارهای اتحادیه رسیدگی میکند و شورای اجرائیه سالی دو بار تشکیل می شود. اجرا کننده دستورهای این شوری دارالانشائ اتحادیه است که با ریاست منشی کل اتحادیه اجرای وظیفه میکند. این مقررات اتحادیه بین المللی صلیب احمرهاست که در سال ۱۹۱۹ تاسیس شده و تا کنون بکار خود ادامه میدهد هدفهای آن گذشته از ماموریتهای زمان جنگ عبارتست از تامین سلامت و بهداشت جلوگیری از بیماریها و کاهش رنج بشر بطور کلی شیر و خورشید سرخ.

صلیب سرخ (Red Cross)
(یا: فدراسیون بین المللی صلیب سرخ) کارگزاری بین المللی امداد، تشکیل شده در ۱۸۶۳ به موجب «پیمان نامۀ ژنو» و با پیشنهاد و پیگیری هانری دونان، پزشک سوئیسی، برای کمک به زخمیان و اسرای جنگ. نماد این کارگزاری صلیب متقارن قرمزرنگی بر زمینه ای سفیدرنگ است. جز رسیدگی به مشکلاتِ مربوط با جنگ، از قبیل مسائل پناهندگان و مراقبت از معلولان، صلیب سرخ به قربانیان بلایای طبیعی، مانند سیل، زلزله، بیماری های مسری، و حوادث و سوانح، نیز یاری می رساند. این کارگزاری در سال های ۱۹۱۷، ۱۹۴۴ و ۱۹۶۳ جایزۀ صلح نوبل گرفت. پیمان نامۀ ژنو برای کاستن از هراس های جنگ، که دونان آن ها را به خوبی تشریح کرده بود، اصولی را دربارۀ ایمنی آمبولانس ها، بیمارستان ها، فروشگاه ها، و کارکنانی که نشان صلیب سرخ را بر خود دارند مقرر کرد. نشان معادل صلیب سرخ در کشورهای اسلامی «هلال احمر» است. این سازمان از کمیته ای بین المللی، هیئتی اجرایی، و مجمع عمومی و شورای اجرایی تشکیل یافته است. «جامعۀ صلیب سرخ انگلستان» در ۱۸۷۰ تشکیل شد و در ۱۹۰۸ شخصیت حقوقی یافت. این سازمان همکاری نزدیکی با «اتحادیۀ آمبولانس سنت جان» دارد. اصول سازمان صلیب سرخ تا ۱۷ دسامبر ۱۹۹۶ محترم شمرده می شد ولی در این زمان شش تن از امدادرسان های خارجی، ازجمله پنج پرستار، به دست آدمکشانی که نقاب بر چهره داشتند در یکی از بیمارستان های صلیب سرخ در جمهوری چچن، واقع در اتحاد شوروی سابق، به ضرب گلوله جان سپردند. این حادثه سبب شد که تلاش هایی برای تنظیم مقررات جدید به منظور حفاظت از اشخاص آسیب پذیر، که در مناطق درگیری برای سازمان های بشردوستانه مانند صلیب سرخ کار می کنند، صورت گیرد. طبق اعلامِ صلیب سرخ در ژوئن ۱۹۹۹، در دورۀ جدید سال ۱۹۹۸ بدترین سال از حیث وقوع بلایای طبیعی بوده است؛ بیشتر کشته شدگان این بلایا از مردم کشورهای در حال توسعه بوده اند.

💡 صلیب سرخ بین‌المللی هم در ۸ ژانویه اتهام‌های سنگینی را متوجه اسرائیل کرد. صلیب سرخ گزارش داده‌است که در بازدید گذرا از غزه در فاصلهٔ آتش‌بس سه ساعتهٔ روز چهارشنبه، با صحنه‌های تکان‌دهنده‌ای روبرو شده‌است.