سد کوهرنگ

سد کوهرنگ. [ س َدْ دِ رَ ] ( اِخ ) رجوع به سد شود.

الحاق آب کوهرنگ ( یکی از شعب رودخانه کارون بنام شیخ علی خان ) و چشمه های کوهرنگ بزاینده رود و تامین قسمتی از کمبود آب جهت آبیاری جلگه اصفهان یکی از آرزوهای اهالی اصفهان بود و در دوران سلاطین صفویه کوشش بسیاری برای عملی ساختن این آرزوی ملی بعمل آمد ولی بنتیجه نرسید تا در سال ۱۳۲۱ ه.ش. مطالعات لازم بمنظور تعیین بهترین و مناسبترین طریقه الحاق آب زاینده رود به کوهرنگ شروع شد. تاسیسات آبیاری کوهرنگ شامل یک سد بارتفاع ۱۶ متر در دره شیخ علی خان و یک تونل بطول ۲۸۴۱ متر و یک سریره سقوط آب بارتفاع ۶۵ متر میباشدکه در روز ۷ مهر ۱۳۳۲ ه.ش. بدست اعلی حضرت محمدرضاشاه افتتاح و بهره برداری از تاسیسات عملیات ضروری جهت تکمیل کارهای آب الحاق کوهرنگ بزاینده رود حتمی است و باید در تنظیم بستر و همچنین ساختمان سد (( کشیک داش ) ) و دهانه سازی انهار و نصب دریچه های لازم که منظور از آنها تقسیم عادلانه آب رودخانه زاینده رود است اقدام لازم معمول گردد تا بدین ترتیب حداکثر استفاده از منابع آب در این منطقه زرخیز بعمل آید. باالحاق آب کوهرنگ بزاینده رود در فصل کم آبی حداکثر بالغ بر ۲۲ متر مکعب آب در هر ثانیه بمقدار آب زاینده رود اضافه شده که علاوه بر تامین آب کشت سابق بالغ بر ۲٠٠٠٠ هکتار بر وسعت اراضی تحت کشت اصفهان افزوده شده و در آمد عمومی کشاورزان جلگه اصفهان صدها میلیون ریال افزایش یافته است.

سدّ کوهرنگ
سدّی در استان چهارمحال و بختیاری، شهرستان چلگرد. در نوزده کیلومتری غرب جنوبی فارسان و ۳۰کیلومتری جنوب شرقی تونل کوهرنگ قرار دارد. این سد خاکی بر رودخانۀ کوهرنگ بسته شده است. ارتفاع دیوارۀ آن از پی ۵۵ متر، طول تاج آن ۴۷۵ متر، و گنجایش مخزن آن ۱۲۰میلیون متر مکعب است.

💡 چشمه مروارید، به همراهِ چشمه دیمه و چشمه کوهرنگ از مهمترین سرچشمه‌های کارون و زاینده‌رود هستند. این چشمه پیش‌تر ۱۲۰۰ لیتر بر ثانیه آبدهی داشت که در سال‌های اخیر به علت حفاری‌های نادرست سد کوهرنگ ۳ برای انحراف آب به اصفهان، به طور کامل خشک گردید.

💡 سد کوهرنگ در ۳۲ درجه و ۲۷ دقیقه عرض جغرافیایی و ۵۰ درجه و ۶ دقیقه طول جغرافیایی در استان چهارمحال بختیاری و در مجاورت چلگرد قرار دارد.

💡 هفتمین طرح انتقال آب کوهرنگ ۳، برای انتقال ۲۵۰ میلیون مترمکعب از سرشاخه‌های کارون به زاینده رود اجرا شده که پیش از تکمیل در حال بهره‌برداری است. مجوز این طرح در سال ۹۳ باطل شده بود که در سال ۹۶ درخواست منع توقیف عملیات اجرایی سد کوهرنگ از سوی سازمان محیط زیست به قوه قضاییه اعلام و مجوز آن تمدید شد که شکایت انجمن‌های محیط زیستی از معاون سازمان حفاظت محیط زیست را به دنبال داشت.

💡 به دلیل مشکلات فنی سازه سد کوهرنگ ۳ در ۱۱ سال اول فرآیند ساخت سد دو بار مشاور و پیمانکار ساخت سد تغییر کرد.

💡 طبق آخرین طرح‌ها سد کوهرنگ ۳ یک سد بتنی دو قوسی به ارتفاع ۱۳۵ متر و حجم مخزن ۳۸۴٫۵ میلیون متر مکعب است. حجم آب قابل انتقال ۲۵۵ میلیون مترمکعب در سال است که به حوضه آبریز زاینده رود منتقل می‌شود.