معانی لفظی و مفهومی
کینه و سیاهی: در این معنا، سخمه به مفهوم کینه، حسادت یا سیاهی دل اشاره دارد. یعنی حالتی منفی که در دل افراد نسبت به دیگران وجود دارد.
خصومت و دشمنی: همچنین این کلمه به معنای خصومت، دشمنی و کینهتوزی نیز به کار میرود که نشاندهنده احساسات منفی و تعارضات بین فردی یا گروهی است.
در پوشش سنتی
در فرهنگ مناطق زاگرس، به ویژه در میان زنان کُرد، سخمه نام یک بالاپوش سنتی زنانه است. این لباس بخشی از پوشش محلی و فرهنگی زنان زاگرسنشین محسوب میشود و در مناطق مختلف کردی تفاوتهایی دارد.
سخمه ایلامی نوعی کت بلند بدون آستین و جیبدار است. این لباس از جنس مخمل تهیه میشود و در رنگهای متنوعی مانند قرمز لاکی، قرمز جگری، سُرمهای و مشکی دوخته میشود. این پوشش با تزئیناتی مانند یراقهای زرد و طلایی و سکههای قدیمی از جنس طلا و نقره آراسته میشود. سخمه ایلامی جزو لباسهای نو عروسان به شمار میرود و سکههایی که عروس هدیه میگرفت، به آن آویزان میکردند.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 سخمه ایلامی از جنس مخمل است و در رنگهای قرمز لاکی، قرمز جگری، سُرمهای و مشکی دوخته میشود که با توجه به سن و سلیقه از این رنگها استفاده میشود.
💡 سخمه کردی استان ایلام با سخمه استان کردستان تفاوتهایی دارد. سخمه ایلام بلند و به صورت کُت بدون آستین و جیبدار است. همچنین با یراقهای زرد و طلایی و سکههای قدیمی از جنس طلا و نقره تزئین میشود. این لباس، جزء لباسهای نو عروسان بودهاست و سکههایی که هدیه میگرفتهاست به آن آویزان میکردهاند.
💡 پوشاک مردان و زنان روستای سرخه دیزه از انواع لباسهای کردی محلی است. پوشش مردان شامل عرقچین (نوعی کلاه)، سربند، کرواسی فقیانه (نوعی پیراهن با آستین بلند)، کوله بال (پیراهن آستیندار)، قبا (نوعی لباس)، سخمه (نوعی لباس جلوباز)، شال، سلته (نوعی نیم تنه)، پاپوش (نوعی گیوه) است. پوشاک زنان نیز از سربند، زیرپوش، کلنجه (نوعی کت زنانه با تزئینات) پیراهن، یل (لباسی آستیندار، قبا (نوعی لباس)، روپوش و جافی (نوعی شلوار) تشکیل شده است.
