تقریب مذاهب اسلامی

[ویکی شیعه] تقریب مذاهب اسلامی، اصطلاحی است مربوط به دوران معاصر به معنای تلاش عالمان دینی مسلمان برای نزدیکی و رفع اختلافات پیروان مذاهب اسلامی به ویژه شیعیان و اهل سنت.
سیدجمال الدین اسدآبادی در اوایل سده چهاردهم، موضوع اتحاد اسلام را در مقالاتش در مجله عربی زبان عروة الوثقی، مطرح، و اندیشه های خود را با استفاده از حمایت مسئولان کشورهای اسلامی تشریح می کرد. در ۱۳۱۷ ش، محمدتقی قمی از ایران به مصر مهاجرت کرد و در قاهره «دارالتقریب بین المذاهب الاسلامیة» را تشکیل داد. مهم ترین دستاورد دارالتقریب پی ریزی راههای عملی اتحاد مسلمانان بود و محل گردهمایی دانشمندان و روحانیان شیعه و سنّی شد. صدور فتوای شلتوت در هفدهم ربیع الاول ۱۳۷۸ق، مبنی بر جواز پیروی از مذهب شیعه امامیه همانند چهار مذهب فقهی اهل سنّت، بزرگ ترین اقدام عملی در راه تقریب به شمار می آید.
در ۱۳۶۹ ش، به ابتکار آیت اللّه سیدعلی خامنه ای «مجمع تقریب بین مذاهب اسلامی» تأسیس شد. این مجمع عهده دار تلاش های تقریبی در جهان اسلام است و همه ساله با شرکت اندیشمندان اسلامی، در ایران یا دیگر کشورهای اسلامی همایش های وحدت بر گزار می کند.

💡 اگرچه برخی از گروه‌های سلفی مانند وهابیان مخالف روابط دوستانه با شیعیان هستند، برخی از آنان مانند اخوان المسلمین از تقریب مذاهب اسلامی حمایت می‌کنند. در دیدگاه جهادگرایی سلفی، شیعیان و صوفیان مسلمان نیستند و برای نابودی‌شان نشانه می‌روند.

💡 مرتضی زید المحطوری استاد و محقق فقه زیدی و یکی از تشکیل دهندگان شورای مجمع تقریب مذاهب اسلامی در یمن و از علمای جنبش انصارالله در حمله داعش کشته‌شد.

💡 ریاست عالی جامعة المصطفی با رهبر جمهوری اسلامی است و تصویب اساسنامه، انتخاب اعضای هیئت امنا، نصب و عزل رئیس جامعه بر عهده او است. نماینده شورای عالی حوزه، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، نمایندگان برخی از دیگر نهادها و سه تا پنج تن از علما و اندیشمندان آشنا به مسائل بین‌الملل به انتخاب رهبر جمهوری اسلامی عضو هیئت امنای این نهاد هستند.

💡 در اصطلاح، تقریب مذاهب اسلامی کوششی برای تحکیم روابط میان پیروان این مذاهب از راه درک اختلاف‌های موجود میان خود و زدودن پیامدهای منفی این اختلافات و نه اصل اختلاف هاست.