تاریخ مغول

دانشنامه آزاد فارسی

تاریخ مُغول
کتابی به فارسی در تاریخ ایران از ابتدای حملۀ چنگیز تا تأسیس دولت تیموری و سلسله هایی که در فاصلۀ این دو قرن و نیم بر برخی قسمت های ایران حکومت می کرده اند، نوشتۀ عباس اقبال آشتیانی این اثر جلد اول تاریخی است که بنا بود مؤلف از استیلای مغول تا اعلان مشروطیت تألیف کند. تاریخ مغول مشتمل بر مقدمۀ مؤلف و نُه فصل است و ذیلی نیز با عنوان «پژوهشی دربارۀ اصطلاحات آق، قَرا، گدی، قِزِل» نوشتۀ فیروز منصوری در ابتدای کتاب آمده است. این کتاب نخستین بار در ۱۳۱۲ش و بعد در ۱۳۴۰ و سپس بارها در تهران به چاپ رسیده است.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] تاریخ مغول (کتاب). تاریخ مغول از حمله چنگیز تا تشکیل دولت تیموری اثر تحقیقی عباس اقبال آشتیانی، شامل تاریخ ایران از ابتدای استیلای چنگیز (اوایل قرن هفتم) تا تاسیس دولت تیموری (نیمه دوم قرن نهم) است که در سال ۱۳۶۴ ش به زبان فارسی منتشر شده است.
تاریخ مغول از حمله چنگیز تا تشکیل دولت تیموری اثر تحقیقی عباس اقبال آشتیانی، شامل تاریخ ایران از ابتدای استیلای چنگیز (اوایل قرن هفتم) تا تاسیس دولت تیموری (نیمه دوم قرن نهم) است که در سال ۱۳۶۴ ش به زبان فارسی منتشر شده است.این کتاب مشتمل است بر تاریخ ایران از ابتدای حمله چنگیزخان (اوایل قرن هفتم) تا تأسیس دولت تیموری(نیمه دوم قرن نهم) و ظاهراً جلد نخستِ تاریخی است که بنا بوده مؤلف از استیلای مغول تا اعلان مشروطیت بنویسد. چاپ اول تا چهارم (۱۳۱۲- ۱۳۵۶) این اثر، به عنوان جلد اول کتاب و تحت عنوان «تاریخ مفصل ایران: از استیلای مغول تا اعلان مشروطیت» منتشر شد ولی جلدهای بعدی، ادامه پیدا نکرد.کتاب برای تدریس در مقطع دوم متوسطه، به زبانی شیوا، فصیح، به دور از عبارت پردازی های پیچیده و به نثری امروزی، تالیف شده است.
موضوعات مطرح درکتاب تاریخ مفول
تاریخ مغول یک مقدمه و نُه فصل دارد، بدین ترتیب: فصل اول، جغرافیای تاریخی آسیای مرکزی و شرقی، طوایف ترک و مغول و مختصری در باره حکومت خوارزمشاهیان در شرق؛ فصل دوم، ظهور چنگیز و چگونگی قدرت گرفتن و یورش او به شرق ایران و فروپاشی حکومت خوارزمشاهیان؛ فصل سوم، تحلیل انگیزه چنگیز در یورش به ایران، آداب و رسوم مغولان و شرح برخی از کلمات و اصطلاحات آنان؛ فصل چهارم تا پایان فصل هفتم، شرح رویدادهای تاریخی ایران در دوره ایلخانان؛ فصل هشتم، ذکر حکومتهای محلی ایران در این دوره همچون مظفریان، چوپانیان، ملوک شبانکاره و جلایریان؛ فصل نهم، بررسی اوضاع فرهنگی و اجتماعی ایران در دوره ایلخانان می باشد.
روش مؤلف در تألیف کتاب
اقبال آشتیانی این کتاب را با روشی علمی تألیف کرده و به همه جوانب تاریخ ایران در این دوره، اعم از جنبه های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، به شیوه ای تحلیلی توجه نموده و علل و عوامل رویدادها را بیان کرده است. وی ــ برخلاف مورخان پیشین که رویدادهای تاریخ ایران را همراه با وقایع سایر مناطق زیر سلطه مغول ذکر کرده اند ــ کوشیده است که تنها به شرح وقایع این سرزمین یا رخدادهایی بپردازد که به تاریخ ایران نیز مربوط می شوند.
ساختار کتاب
...

جمله سازی با تاریخ مغول

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 تاریخ جَهانگُشای کتابی فارسی نوشتهٔ عطاملک جوینی دربارهٔ تاریخ مغول و خوارزمشاهیان و اسماعیلیانِ اَلَموت تا ۶۵۵ قمری و از آثار مهم از نظر تاریخی و نیز ادبی به شمار می‌رود و نمونه‌ای برجسته از سدهٔ هفتم قمری است.

💡 تاریخ مغول کتابی نوشته عباس اقبال آشتیانی است که شامل تاریخ ایران از ابتدای حمله چنگیز (اوایل قرن هفتم) تا تأسیس دولت تیموری (نیمه دوم قرن نهم) است.

💡 آلتان دبتر (به مغولی: Алтан Дэвтэр) یا دفتر زرّین نام کتاب تاریخ کهن مغول بوده‌است که امروزه در دست نیست. می‌نماید که خواجه رشیدالدین فضل‌الله -پزشک و وزیر دربار ایلخانیان- بدان دسترسی داشته و در نگارش بخش تاریخ مغول کتاب خود -جامع‌التواریخ رشیدی- از آن بهره برده باشد.

💡 طوایف لر کوچک (استان‌های لرستان و ایلام امروزی) قبایلی بودند مخلوط از کردان آسیای صغیر و لران ایرانی که در حدود بین عراق عجم و عراق عرب ییلاق و قشلاق می‌کردند و خراج خود را به دیوان بغداد می‌دادند و کمتر موقعی می‌شد که حاکمی بر خود داشته باشند. — عباس اقبال، کتاب کتاب تاریخ مغول، صفحه ۴۴۹

💡 مردم خیتان، ختای، خطای یا خیتان مردمانی قبیله ای از نژاد مغول بودند، که در مغولستان و بخش‌های شمالی و شمال‌غربی چین زندگی می کردند. این نام گه‌گاه مترادف با مملکت چینی آمده‌است. براساس کتاب تاریخ مغول اثر عباس اقبال آشتیانی، «ختا» یعنی چین شمالی. آنها بنیان‌گذاران سلسله لیائو و قراختاییان بودند.

💡 بخشی از این سند به صورت داستان‌های حماسی و بخشی دیگر شکل اولیه تاریخ مغول را نشان می‌دهد.

تعامل یعنی چه؟
تعامل یعنی چه؟
ساروی یعنی چه؟
ساروی یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز