هلال بن امیه

هلال بن اُمَیَّه از شخصیت‌های صدر اسلام و از انصار بود. او از جمله سه نفری بود که در غزوۀ تبوک بدون عذر موجه از شرکت در جنگ خودداری کردند. این رویداد در سال نهم هجری و در دوران پیامبر اسلام رخ داد. پس از بازگشت سپاه اسلام، این سه تن به دلیل غیبت غیرموجه، از سوی پیامبر و مسلمانان طرد شدند و حق تعالی در سورۀ توبه آیاتی در مذمت آنان نازل فرمود. با این حال، پس از مدتی پشیمانی و انابه، توبۀ آنان پذیرفته شد و آیات دیگری نازل گردید که خبر از قبولی توبه‌شان می‌داد. این واقعه در متون کهن تاریخی و تفسیری، از جمله تاریخ گزیده اثر حمدالله مستوفی، ثبت شده و به عنوان نمونه‌ای از عفو و رحمت الهی در برابر توبه‌ی خالصانه مطرح می‌شود.