نسخ واجب به ندب

[ویکی فقه] نسخ واجب به ندب به نسخ وجوب با جای گزینی استحباب اطلاق می شود و در علم اصول فقه کاربرد دارد.
نسخ واجب به ندب، به این معنا است که حکم وجوب برداشته شود و ندب جای گزین آن گردد، مانند جریان مصابره در قرآن کریم؛ به این بیان که در صدر اسلام بر هر انسان مجاهدی واجب بود که با ده نفر از مشرکین جنگ کند و صبر داشته باشد، سپس این وجوب نسخ گردید و این امر، استحباب پیدا کرد و آن چه واجب گشت مقابله هر شخص مسلمان با دو مشرک بود.

💡 143 - و از جمله آداب و سنن آن حضرت در نماز و ملحقات آن چيزى است كه آن را در كافىبه سند خود از فضيل بن يسار و عبد الملك و بكيرنقل كرده كه گفتند: شنيديم كه امام صادق (عليه السلام ) مى فرمود:رسول خدا (صلى الله عليه و آله ) نماز مستحبى رامثل واجب و روزه مستحبى را مثل واجب به جا مى آورد.

💡 آنچه را آدمى از مال خودش به قصد قربت جدا كرده بپرداز صدقه است. اينعمل همانند زكات است؛ با اين تفاوت كه صدقه دراصل به موردى گفته مى شود كه به ميل و خواسته شخصى انجام پذيرفته و عملىاستحبابى است، در صورتى كه زكات در مورد واجب به كار برده مى شود (265).

💡 مستحب است كه نمازهاى واجب به ويژه نمازهاى روزانه را، با جماعت بخوانند، زيرا نمازپشت سر امام جماعت عادل هر ركعت، آن ثواب صد ركعت دار و هر چه بر تعداد ماءموميناضافه شودثواب جماعت هم بيشتر مى شود.

💡 و هرگاه گفته شود (ادعاده معدوم محال است ) از آن نفى معاد را مى فهمند. و هرگاه گفتهشود (نياز ممكن به واجب به خاطر حدوث ممكن است نه امكان آن ) از اين جمله به اينبهانه كه قديم زمانى بى نياز از پديد آورنده است، نفى صانع را مى فهمند.

💡 اصل، عدم تقييد واجب به خصوص فقهاست؛ زيرا بنابراين كه حفظ نظم واجب كفايىباشد، ابتدا ممكن است به نظر برسد كه مورد بحث ما ((حفظ نظم )) از مصاديق دَوَران امربين واجب عينى هر چند نسبى و كفايى است و متيقّن را فقها بدانيم، بنابراين با تصدّىديگران سقوط تكليف از فقها مشكوك خواهد بود و نتيجه واجب عينى را خواهد داد كه خودبايد عهده دار نظم كشور اسلامى شوند تا يقين به برائت ذمه كنند.