دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مبارزه با تعصب (قرآن). آنچه انسان را در برابر تعصّب های جاهلی حفظ می کند، سکینه و آرامش است.
آرامش و بردباری، سلاحی کارآمد در رویارویی با تعصب جاهلانه:•«اذ جعل الذین کفروا فی قلوبهم الحمیة حمیة الجـهلیة فانزل الله سکینته علی رسوله وعلی المؤمنین والزمهم کلمة التقوی وکانوا احق بها واهلها وکان الله بکل شیء علیمـا:(به یاد آر) زمانی که کافران در دل های خود خشم و تعصّب جاهلیت نهادند (و در حدیبیه قرارداد منع پیامبر و یارانش را از مکه امضا نمودند) پس خداوند اطمینان و آرامش دل را بر رسول خود و بر مؤمنین فرو فرستاد و کلمه تقوی را (توحید و ثبات و تسلیم را) همراه آنان نمود و آنها سزاوارتر به آن و اهل آن بودند، و خداوند همواره به همه چیز داناست.»
تفسیر آیه
فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلی رَسُولِهِ وَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ"- این جمله تفریع و نتیجه گیری از جمله " جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا" است، و خود نوعی از مقابله را می فهماند، کانه فرموده: آنان حمیت در دل راه دادند، خدا هم در مقابل سکینه را بر رسول و بر مؤمنین نازل کرد، و در نتیجه آرامش دل یافتند، و خشم و شجاعت دشمن سست شان نکرد، و بر عکس از خود سکینه و وقار نشان دادند، بدون اینکه دچار جهالتی شوند. این آرامش که مولود ایمان و اعتقاد به خداوند، و اعتماد بر لطف او بود،آنها را به خونسردی و تسلط بر نفس دعوت کرد، و آتش خشم شان را فرو نشاند، تا آنجا که برای حفظ اهداف بزرگ خود حاضر شدند جمله" بسم اللَّه الرحمن الرحیم" که رمز اسلام در شروع کارها بود، بردارند، و بجای آن" بسمک اللهم" که از یادگارهای دوران گذشته عرب بود در آغاز صلحنامه حدیبیه بنگارند، و حتی لقب" رسول اللَّه" را از کنار نام گرامی" محمد" ص حذف کنند.و حاضر شدند که بر خلاف عشق و علاقه سوزانی که به زیارت خانه خدا و مراسم عمره داشتند از همان" حدیبیه" به سوی مدینه باز گردند، و شترهای خود را بر خلاف سنت حج و عمره در همان جا قربانی کنند، و بدون انجام مناسک از احرام به درآیند.آری حاضر شدند دندان بر جگر بگذارند و در برابر همه این ناملایمات صبر و شکیبایی به خرج دهند، در صورتی که اگر" حمیت جاهلیت" بر آنها حاکم بود هر یک از اینها کافی بود که آتش جنگ را در آن سرزمین شعله ور سازد.آری فرهنگ جاهلیت دعوت به" حمیت" و" تعصب" و" خشم جاهلی" می کند، ولی فرهنگ اسلام به سکینه و آرامش و تسلط بر نفس.
