قضاوت پس از انقلاب اسلامی

[ویکی فقه] پس از انقلاب اسلامی و استقرار حکومت جمهوری اسلامی و تصویب قانون اساسی قوه قضائیه از چنان استقلالی برخوردار گردید که نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای پیشرفته بی سابقه بود.
اداره این قوه به شورایی به نام شورای عالی قضایی متشکل از رئیس دیوان عالی کشور و دادستان کل کشور و ۳ نفر قاضی مجتهد و عادل به انتخاب قضات کشور واگذار گردید. وزیر عدلیه که در رژیم قبلی عامل نفوذ قوه مجریه در قوه قضائیه بود پس از انقلاب اسلامی تنها به عنوان رابط بین قوه قضائیه و قوای مجریه و مقننه پذیرفته شد و آن هم باید به پیشنهاد شورای عالی قضایی از طرف نخست وزیر انتخاب شود. و نیز دیوان عالی کشور به منظور نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی و وظایفی که به موجب قانون به عهده اش واگذار می گردد مجددا تاسیس گردید.
سازمان بازرسی کل کشور
در حکومت اسلامی، نه تنها دخالت و نظارت قوه مجریه در امور قوه قضائیه اجازه داده نشده است؛ بلکه بر عکس قوه قضائیه را ناظر بر حسن اعمال قوه مجریه قرار داده و به موجب اصل یکصد و هفتاد و چهارم مقرر داشته است: " بر اساس حق نظارت قوه قضائیه نسبت به حسن جریان امور و اجرای صحیح قوانین در دستگاههای اداری سازمانی به نام سازمان بازرسی کل کشور زیر نظر شورای عالی قضایی تشکیل می گردد و حدود اختیارات و وظایف این سازمان را قانون معین می کند".
دیوان عدالت اداری
با این ترتیب، قانونگذار اسلامی خواسته است پاسداری از قانون را به قوه قضائیه واگذار کند و با تامین نظارت این قوه از تجاوز قوه مجریه به حریم قانون جلوگیری نماید؛ همان طور که شکایت از مامورین و تظلم از واحدهای دولتی و آیین نامه ها و تصویب نامه هایی را که دولت تنظیم و تصویب می کند در اصل یکصد و هفتاد و سوم به دیوانی به نام دیوان عدالت اداری که زیر نظر شورای عالی قضایی است واگذار می کند و قضات دادگاهها را در اصل یکصد و هفتادم ملزم می نماید که از اجرای تصویب نامه ها و آیین نامه های دولتی مخالف و مغایر با موازین اسلامی و قانونی یا خارج از حدود اختیارات قوه مجریه امتناع نمایند.
قانون آیین دادرسی
...

💡 در اساطیر اولیه (مثلاً، ایلیاد و ادیسه اثر هومر)، مردگان صرف نظر از اعمالشان در طول حیات در کنار هم قرار می‌گرفتند. با این حال، در اساطیر بعدی (مثلاً، فلسفهٔ افلاطونی) عناصر قضاوت پس از مرگ با جدا شدن افراد خوب و بد به مرور ظهور کردند. در دورهٔ کلاسیک، سنت‌های یونانی دربارهٔ زندگی پس از مرگ به شاخه‌های مختلفی منشعب شدند. از قرن ششم قبل از میلاد به بعد، آنها به این باور رسیدند کسانی که در برخی از مناسک مخفی، پاگشایی شده بودند، می‌توانند انتظار وجود پربرکت‌تری نسبت به کسانی که پاگشایی نشده بودند، داشته باشند. از آنجا که این فرقه‌ها به پیروان خود امید یک زندگی پس از مرگ آرام و شاد می‌دادند و مهم‌تر از آن، ادعا می‌کردند که حقایق پنهانی را آشکار می‌کنند که منجر به زندگی بهتر و غنی‌تر روی زمین می‌شود، به فرقه‌های اسرارآمیز معروف شدند. رومیان نیز دارای نظام اعتقادی مشابهی با یونانیان در مورد زندگی پس از مرگ بودند، به طوری که هادسِ یونانی در روم به پلوتون معروف شد.