دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] تمدن سازی ملازم است با تولید در عرصه های علم و فرهنگ، سیاست و قدرت، و اقتصاد و ثروت؛ و تولید اینها بدون امنیت میسر نیست؛ و تولید امنیت بدون دانش امنیتی امکان ناپذیر است.
برخی از مسائلی که در این مقاله بحث شده، از این قرار است: جامعیت و فراگیری نسبی نسبت به ساحات، سطوح، موضوعات و قلمروهای امنیت؛ جامعیت و فراگیری نسبی نسبت به تهدیدات و امنیت سخت و نرم؛ جامعیت و فراگیری نسبی نسبت به کارگزاران امنیت و تهدید. فقه امنیت به لحاظ دانشی نیز از مختصاتی چون روشمند بودن، نظام مند بودن، هدف مند بودن، عملیاتی و عینی بودن و در نتیجه توجه عمده به مظاهر و شاخص های تهدید و امنیت برخوردار است.
کلیدواژه ها
فقه، امنیت، فقه امنیت، احکام امنیت، حفظ نفس، حفظ مال، حفظ نسل، حفظ عقل، حفظ دین.
مقدمه
از نیمه دوم قرن بیستم تاکنون، مطالعات امنیتی در سطح جهان پیوسته در حال گسترش بوده است. در ایران نیز، هرچند با تأخیر، حدود دو دهه است که به این رشته مطالعاتی توجه جدی تری شده است. دلیل این اقبال جهانی روشن است؛ انحطاط امنیتی حاکم بر جهان، که در دو جنگ عالمگیر اول و دوم و ده ها جنگ بزرگ و کوچک جلوه کرد، و نیز استبداد و استعمار حاکم بر بسیاری از کشورها، که انقلاب ها، قیام ها و جنبش های فراوانی را به دنبال داشت، نخبگان سیاسی و فکری را به تأمل و چاره جویی واداشته است. اما باید اذعان کنیم که بخش عمده ادبیات تولیدشده در این زمینه، از آنِ قدرت هایی است که خود باعث و بانی ناامنی های بزرگ جهان معاصر بوده اند، و مع الأسف مسلمانان در ادبیات امنیتی مذکور، سهم اندکی داشته اند.این مسئله، هنگامی جای تأمل دارد که حوزه مطالعات امنیتی، با پدیده "امنیت" به مثابه امری هنجاری سروکار دارد، و به شدت آغشته به زمینه های ارزشی و بومی است و جز در سطح یافته های سخت افزاری، قابل اقتباس و بهره برداری نیست. از این رو مراجعه به سنت مطالعات امنیتی در علوم اسلامی، امری لازم است، و بازشناسی، بازسازی و نوسازی آن، متناسب با شرایط و اقتضائات ارزشی و بومی، به منظور ارائه راه کارهایی برای خروج جهان و به ویژه جهان اسلام از انحطاط امنیتی، از طریق ارائه مکتب امنیتی اسلام، ضروری به شمار می آید.
اهمیت و ضرورت بحث
...