شک لاحق

[ویکی فقه] شک لاحق، شک در بقای موضوع یا حکم متیقّن سابق است.
شک لاحق، از ارکان استصحاب بوده و عبارت است از شک در بقای یقین سابق به حکم یا موضوع که بعد از استقرار یقین، بر آن عارض می شود، مثل این که در گذشته نسبت به عدالت یا حیات زید یقین وجود داشته، ولی بعد از مدتی در آن شک پیدا می شود؛ به عبارت دیگر، شک لاحق، شکی است که از نظر زمان یا رتبه، مؤخر از یقین می باشد.
منظور از شک در بحث اصول عملی
منظور از شک در بحث اصول عملی و استصحاب، معنایی است مقابل علم و علمی (ظن معتبر)؛ یعنی احتمال متساوی الطرفین (پنجاه پنجاه)، ظن غیر معتبر و وَهم را شامل می شود.

💡 لاحق گفت: كارى بس عظيم و خطرناك است، مبارزه با على بن ابى طالب عليه السلام كهاو را اسد اسود گويند، مخاطره اى بزرگ دارد. اگر بر قوت و شجاعت خويش اعتماد دارىو يقين مى دانى كه پيروز خواهى يافت، در برابر او حاضر شو وگرنه خود را درورطه هلاكت نينداز.

💡 در نهج البلاغه كه ابتداى اين سخنان را با كمى تفاوتنقل كرده است، بعد از كلمه لاحقون مى نويسد: اءمّا الدور فقد سكنت و امّاالاموال فقد قسمت هذا خبر ما عندنا خبر عندكم. ثمّ التفت الى اءصحابهفقال: امالو اذن لهم فى الكلام لاخبروكم انّ خير الزّاد التقّوى.(511)

💡 ضمير در (مكث ) به سليمان برمى گردد، كه در اين صورت معنا اين مى شود كه:سليمان بعد از تهديد هدهد، مختصرى مكث كرد،احتمال هم دارد كه ضمير مذكور به خود هدهد برگردد و معنا اين باشد كه: هدهد مختصرىمكث كرد. مؤ يد احتمال اول، سياق سابق و مؤ يداحتمال دوم، سياق لاحق است.

💡 سپهر پیر که اقرار بندگی تو کرد به پیش خلق جهان باز می دهد لاحق

💡 نقد وقت است مرا عشق و چو افتاد بدست بغنیمت، زنخ از سابق و لاحق نزنیم

💡 بـه طـورى كـه از مـكـه معظمه اطلاع رسيد، مرحوم حجت الاسلام آقاى ابوى رحمه الله بهرحـمت ايزدى پيوسته اند. از خداوند تعالى علو درجات ايشان و صبر و اجر جناب عالى وسـايـر بـسـتـگـان را خواستار است. به ايشان علاقه خاص داشتم. (اناانشاءالله تعالىاليه لاحقون ) از جناب عالى دعاى خير دارم.