💡 ابن بطوطه آخرین جهانگرد بزرگی بود که سرتاسر جهان اسلام را پیمود. شاکر خصباک در کتاب ابن بطّوطه و رحلته، او را «سید الرحالة العرب و المسلمین» خوانده است. او مسلمانی مؤمن و سنتگرا بود اما بهرهٔ چندانی از دانشهای جغرافیا و ادبیات نداشت. لذا در شرحهایش، مفاهیم و اندیشههای بلند و نکتههای ظریف وجود ندارد. او افسانههایی که میشنید را باور میکرد و کارهای شگفتانگیز جوکیان هند او را به اعجاب وامیداشت. او زبان بسیاری از مناطقی که به آنجا سفر میکرد را نمیدانست و علاوه بر عربی، کمی هم فارسی و ترکی بلد بود و کلماتی را هم از زبان هندی آموخته بود. تسلط او به فارسی کافی نبود و نمیتوانست آن را رسا صحبت کند. محمدعلی موحد با ذکر این نکته که ابن بطوطه احتمالاً در طول سفرش اسامی اشخاص و مکانها را روی کاغذ یادداشت میکردهاست، او را دارای حافظهای خارقالعاده توصیف میکند. او اسامی بعضی از کسانی که در طول حدود سی سال سفر ملاقاتشان کرده بود را با ذکر شیوهٔ تلفظ آنها، نقل کردهاست. این مسئله زمانی که دامنهٔ سفر او به سرزمینهای غیرعربی رسید و با اسامی نامأنوس آشنا شد، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد. با این حال نمیتوان با قطعیت، درستی ضبط نامهای توسط ابن بطوطه و نیز نوشتن آنها توسط ابن جزی را تأیید کرد. زمانی که ابن بطوطه به قضاوت دهلی منصوب شد، زبان مردم آنجا را بلد نبود و برای رفع این مشکل، دو مشاور و مترجم هندی و ایرانی به نامهای بهاءالدین مولتانی و کمالالدین بجنوردی برایش تعیین کردند.