سماع قرائت

[ویکی فقه] قرائت سماعی یعنی قاری قرائت را از زبان استاد خود می شنود.
در قرائت سماعی، قاری از زبان استاد خود قرائت را می شنود؛ به عبارت دیگر، شاگرد یا کسی که می خواهد قرآن یا حدیث را فراگیرد، از زبان استاد می شنود؛ چه آن را بر شاگرد املا کند یا نکند، و چه استاد از روی کتاب بخواند یا به کمک حافظه قرائت کند.از اصطلاح «قرائت سماعی» در کتاب های علوم قرآنی به «تلقی قرائت» و «سماع قرائت» نیز تعبیر شده است.

💡 شاگرد بايد حديث را در آغاز ساعات روز از استاد، سماع نموده و در چنين لحظاتى بهشنيدن حديث، مبادرت ورزد. در مساءله سماع حديث واشتغال به علوم مربوط به آن، و نيز بررسى و مطالعه در اسناد،رجال، معانى، احكام، فوائد و نكات، لغت، تواريخ، صحيح، حسن، ضعيف، مسند،مرسل و ساير انواع حديث، هيچگونه مسامحه وسهل انگارى را روا نداند. (بايد اين گونه مسائل را كه با درس حديث، پيوند و ارتباطمستقيم دارد به دقت مورد مطالعه و بررسى قرار دهد)؛ زيرا مطالعه و غوررسى اينمسائل در درس حديث، يكى از دو بال و دو بازوى كسى است كه عالم و آگاه نسبت بهشريعت بوده و مفسر و مبين احكام دينى است. بازو وبال ديگر عالم دينى، قرائت و خواندن حديث است. (و يك فرد عالم دينى به مدد اين دوبال و بازوى نيروبخش، مى تواند در فضاىدل انگيز و روح افزاى آئين و احكام الهى بپرواز درآمده و تمام زواياى اين جو آسمانى والهى را درنوردد).

💡 از دلائلى كه با آواى بلندش كوشش مسلمين در حفظ و حراست قرآن كريم از هر چه گمانميرود موجب تحريف گردد را به گوش جان مى رساند، اين است كه آنان قرآن را بهقرائتهاى هفتگانه متواتر مى خوانند، نه به قرائتهاى افراد تك روى كه خود را از اجتماعجدا ساخته اند گر چه آن روايت شد از پيغمبر (ص ) روايت گرديده باشد زيرا اعتمادآنان در قرائتها و شيوه نگارش، و ترتيب سوره ها و آيات همه اش مبنى است بر سماع(90) نه اجتهاد(91) بلكه مى گوئيم: از قرائتهاى هفتگانه هم هرچه به هفت قارى مشهور نسبت داد شود ولى تواترش ثابت نگرديده باشد پيروى كردنشجايز نيست هر چند در سنجش، با قواعد زبان عرب موافق باشد زيرا ملاك در پيروىكردن قرائت، همان تواتر است، پس قرائتهائى هم كه از همان هفت قارى مشهور بدونتواتر رسيده حكمش ‍ مانند حكم بقيه قرائتهاى شاذ و بر خلاف قاعده، خواندش جايزنيست. مثلا امين الاسلام طبرسى در مجمع البيان گويد: همه قراء معايش را در فرموده خداىتعالى: