قرآن کریم در خصوص ارتباط با زنان بیوه و خواستگاری از آنان، حتی به شکل مشروع و قانونی در دوران عده، دستورالعملهای دقیقی ارائه میدهد که رعایت آنها ضمن حفظ کرامت و حقوق طرفین، موازین اخلاقی و شرعی را نیز تأمین میکند. آیه شریفه میفرماید که گناهی بر شما نیست اگر به صورت کنایهای یا حتی در دل خود تصمیم بر خواستگاری داشته باشید؛ زیرا خداوند از نیتها و انگیزههای درونی انسانها آگاه است و میداند که توجه شما به آنان امری طبیعی است. این بدان معناست که احساس گرایش و تمایل به ازدواج با زنان بیوه، در چارچوب قانون و اخلاق انسانی، مورد نکوهش نیست، مشروط بر آنکه این تمایل به شکل معقول و محترمانه بیان شود و به صورت مخفیانه یا بیحساب اقدام نشود.
با این حال، قرآن تأکید میکند که هیچ اقدام عملی برای ازدواج نباید قبل از پایان یافتن دوران عده انجام شود. این حکم به دلیل حفظ حریم ازدواج سابق زن و احترام به حقوق همسر گذشته و نیز رعایت حقوق زن در انتخاب سرنوشت آینده اوست. بدین ترتیب، این دستور، هم عدالت و انصاف را تضمین میکند و هم از هرگونه بیاحترامی و تجاوز به حقوق طرفین جلوگیری مینماید. به عبارت دیگر، مردان میتوانند تمایل خود را ابراز کنند، اما هیچ تعهد یا وعدهای نباید پیش از پایان عده داده شود، تا حقوق زن و شأن ازدواج قبلی رعایت گردد.
در نهایت، این حکم قرآن نشاندهنده خردمندی و تدبیر اسلامی در تنظیم روابط اجتماعی و خانوادگی است. خداوند متعال از تمامی نیتها و افکار درونی انسانها آگاه است و مؤمنان را به پرهیز از مخالفت با دستور الهی و رعایت حدود الهی فرا میخواند. همانطور که آیه میفرماید، خداوند غفور و بردبار است و در برخورد با بندگان، عجله نمیکند، بلکه فرصت توبه و اصلاح را فراهم میسازد. بنابراین، پیروی از این دستور، هم موجب حفظ احترام و کرامت زنان بیوه میشود و هم رفتار مردان را در مسیر عدالت و شایستگی قرار میدهد.
