حمیدالدین کرمانی

[ویکی فقه] کرمانی، حمید الدین، احمد بن عبدالله ابوالحسن، سخنگوی بزرگ فلسفه اسماعیلیه در دورۀ خلافت فاطمیِ الحاکم بأمرالله (۳۸۶-۴۱۱) است.
کرمانی نمایندۀ تفکر اسماعیلی در پیشرفته ترین صورت نظری آن بود که تا روزگار او، در خلال بیش از یک قرن، عمیقاً بسط یافته بود.
بدین گونه، وی بر جریانهای متنوع پیش از خود در متون اسماعیلی، از جمله بر اندیشه نوافلاطونی اسلاف عمده اش، مانند ابویعقوب سجستانی، احاطه داشت و آن ها را با اندیشه هایی هماهنگ با فلسفۀ فارابی و ابن سینا تلفیق کرده بود.
شخصیت کرمانی
دربارۀ شخصیت کرمانی بیش از آنچه در توضیحها و اشاره های پراکنده در نوشته های خود او آمده است، اطلاعی در دست نیست.
به نظر می رسد این محدودیت حتی در مورد طیّبیان اسماعیلی متأخر یمن نیز – که به تکریم و حتی تقدیس کرمانی پرداخته اند – صدق می کند ودانسته های ایشان دربارۀ وی و آثارش ظاهراً چندان وسیع تر از اطلاعات کنونی ما نبوده است.
اصل کرمانی
از نسبت کرمانی بر می آید که اصل او از کرمان بوده و احتمالا بعدها ارتباط خود را با آن منطقه، به ظنّ قوی در مقام اداره کنندۀ امور دعوت، حفظ کرده است.
او در عراق، به ویژه در بغداد و بصره، فعال بوده و احتمالاً سرانجام به ریاست دعوت در سراسر آن منطقه رسیده است.
رهبری دعوت در قلمرو ایران و عراق
...

💡 فعالیت‌های حمیدالدین احمد بن عبد​الله کرمانی(۳۵۲–۴۱۱ هجری قمری)، ملقب به حجت العراقین، که پیش از دوره سلجوقیان می‌زیست، نمونه ای از وجود ارتباط عمیق داعیان اسماعیلی با مراکز مختلف و متعددشان در سراسر قلمرو اسلام، به‌ویژه در کرمان و بیانگر وسعت دامنه فعالیت‌های تبلیغی آنان است. حمید​الدین، اهل جیرفت، از مبلغانی است که سالیان متمادی در بغداد و مصر به دعوت اشتغال داشت و در عین حال ارتباط خویش را با اسماعیلیان هم​وطن خود در کرمان و جیرفت حفظ کرده بود. حمید​الدین در مدت اقامتش در بغداد علاوه بر سواد، مسئولیت دعوت بخش​هایی از مغرب و مرکز ایران، موسوم به عراق عجم، را نیز عهده‌دار بود. لقب حجت العراقین نیز به همین مناسبت، دربارهٔ او استعمال شده‌است. وی همواره بر دعوت محلی در کرمان نظارت داشت و امور مربوط به داعیان این ناحیه را سازماندهی و مدیریت می‌کرد، و نیز پاسخ‌گوی مسائل و مشکلات آنان بود.