حسن و قبح اخلاقی

[ویکی فقه] تفکر و گفتمان در شناخت حقیقت (حسن و قبح)، از دیر زمان اهل اندیشه را به خود مشغول داشته است و صاحب نظرانی در حوزه های گوناگون علمی (مانند منطق، فلسفه، کلام، اخلاق، حقوق، روان شناسی و… هر یک از زاویه های آن) بدان پرداخته اند و در این ساحت، هم تئوری های نوینی را ارائه کرده اند و هم نقد و بررسی فرضیه های پیشین را سامان داده اند و این تلاش ها هم چنان ادامه دارد.ما در این نوشتار تلاش خواهیم کرد تا به یکی از زوایای این موضوع (حسن و قبح اخلاقی) پرداخته و دیدگاه قرآنی آن را تا آن جا که مجال تحقیق و بضاعت علمی اجازه می دهد مورد توجه قرار دهیم.
نخستین گام ضروری، بازشناسی معنای حسن و قبح اخلاقی و جداسازی آن از حسن و قبح کلامی و فلسفی و… می باشد. وقتی حسن و قبح را در آیینه انظار و اندیشه های مختلف به تماشا می نشینیم، این معانی را برای آن می یابیم:
← کمال و نقص
اکنون به نقد و داوری تئوری های یادشده می پردازیم:
نقد تعریف نخست
در این باره دیدگاه هایی را بیان می کنیم:
← دیدگاه صدرالمتألهین
...

💡 8.اشاعره بر خلاف معتزله كه حسن و قبح را عقلى و ذاتى مى دانند، اساسا حسن و قبحواقعى اشياء را انكار مى كردند.

💡 هر که بی اوصاف شد از عشق آن بت برخورد کان صنم طاقست اندر حسن و خواهد طاق را

💡 همچنين اگر خداى متعال ما را امر كند به چيزى كه از آن نهى كرده بود، يا نهى كند ازچيزى كه ما را به آن امر نموده بود، قبيح به حسن و زشت به زيباتبديل خواهد شد.

💡 ترا به حسن و جمال آنچنان که ثانی نیست مرا بعشق تو هم نیست در جهان ثانی

💡 زود بر هم می خورد هنگامه حسن و عشق را گر نباشد پرده شرم و حجابی در میان

💡 كسى كه حسن و حسين و ذريه آنان را (روىخلوص نيست و خالى از غل و غش ) دوست بدارد آتش (جهنم ) صورت او را نسوزاند اگر چهبر فررض محال گناهانش بقدر تل ريگى باشد مگر اينكه گناهى باشد كه آن گناه اورا از ايمان خارج كند