حدیث «مسلسل» در اصطلاح علم حدیث به روایتی گفته میشود که در سلسله سند آن، راویان دارای یک ویژگی مشترک و تکرارشونده باشند و این ویژگی در تمام یا بیشتر حلقههای سند به صورت پیوسته دیده شود. واژه «مسلسل» در لغت به معنای زنجیرهای و پیوسته بودن اجزا به یکدیگر است و در علم حدیث نیز همین مفهوم را نشان میدهد، یعنی پیوستگی منظم و هماهنگ میان راویان یک روایت. در تعریف علمیتر، حدیث مسلسل آن است که راویان هنگام نقل حدیث، همگی در یک حالت خاص مانند نشستن، ایستادن، تکیه دادن یا استفاده از یک تعبیر مشترک در نقل روایت، با یکدیگر مشابهت داشته باشند. همچنین ممکن است این شباهت در نام، کنیه، لقب، شغل یا حتی شیوه بیان روایت در میان همه راویان دیده شود، بهگونهای که این ویژگی در تمام سند ادامه پیدا کند. برای مثال، ممکن است همه راویان هنگام نقل حدیث بگویند «سمعت فلاناً» یا «اخبرنی فلان» و این شیوه بیان به صورت زنجیرهای در کل سند تکرار شود. در منابع حدیثی آمده است که حدیث مسلسل یکی از انواع احادیث صحیح و حسن به شمار میرود، اگرچه از نظر سندی معمولاً خالی از ضعف نیست. نکته مهم این است که وصف «تسلسل» مربوط به سند حدیث است و نه متن آن، زیرا متن حدیث به خودی خود متصف به تسلسل نمیشود. با این حال ممکن است متن حدیث صحیح باشد، حتی اگر سند مسلسل آن از نظر برخی راویان محل اشکال قرار گیرد. این نوع حدیث از جهت تاریخی و علمی اهمیت دارد، زیرا نشاندهنده دقت و نظم در انتقال روایت در میان راویان است. بنابراین، «حدیث مسلسل» روایتی است که در آن پیوستگی و شباهت ویژهای در سند حدیث به صورت زنجیرهای میان راویان دیده میشود و همین ویژگی آن را از سایر انواع احادیث متمایز میسازد.
حدیث مسلسل
لغت نامه دهخدا
حدیث مسلسل. [ ح َ ث ِ م ُ س َ س َ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) یکی از سیزده قسم حدیث های صحیح و حسن. ( کشاف اصطلاحات الفنون از خلاصة الخلاصة ). حدیث معنعن.
فرهنگ فارسی
یکی از سیزده قسم حدیثهای صحیح و حسن
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حدیث مسلسل، از اصطلاحات بکار رفته در علم حدیث بوده و به حدیثی گفته می شود که سلسله سند آن دارای ویژگی واحدی باشد.
«تسلسل» از نظر لغت به معنای پیوستگی بعضی از اشیاء با بعضی دیگر است آن گاه که گفته می شود «شی مسلسل» یعنی چیزی که اعضای آن به یکدیگر پیوسته و متصل هستند ولی از نظر اصطلاح گفته شده است:
تعریف حدیث مسلسل
حدیثی است که تمام یا بیشتر سلسله سند آن تا معصوم (علیه السلام) دارای ویژگی یا حالت واحدی باشند مانند ایستادن، تکیه کردن، راه رفتن یا نشستن هر یک از راویان هنگام نقل روایت یا نام تمام راویان مثل یکدیگر باشد مانند: حدیث مسلسل به محمدین یا احمدین یا نام های پدران ایشان، کنیه ها، نسب ها، القاب و صناعات و حرفه های آنها مثل هم باشد.یا این که روایت دارای ویژگی یا حالت واحدی باشد مثل این که همه راویان در مقام نقل حدیث از الفاظ «سمعت فلاناً»، «اخبر فلان» یا «اشهد بالله سمعت فلاناً» استفاده کنند.
نکته مهم
لازم به ذکر است که مسلسل وصف سند حدیث است زیرا متن حدیث به تسلسل متصف نمی شود.معمولاً سند حدیث مسلسل خالی از ضعف نیست ولی متن آن ممکن است صحیح باشد مانند: حدیث مشابه که متن آن صحیح ولی طریق متسلسل آن محل اشکال است.
اقسام حدیث مسلسل
...
