بنی حارث در شان نزول

[ویکی فقه] بنی حارث در شأن نزول. بنی حارث، از قبایل خزرجی یثرب در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم بود.
قرطبی ذیل آیه ۱۲۲ آل عمران «اِذ هَمَّت طَـائِفَتانِ مِنکُم اَن تَفشَلا واللّهُ ولِیُّهُما و عَلَی اللّهِ فَلیَتَوَکَّلِ المُؤمِنون» که در آن از سست شدن مجموعه هایی در نبرد احد خبر می دهد، از بنی حارث یاد کرده است؛ امّا عبارت آن گویا نیست که بتوان آن را بنوحارث اوسی دانست یا بنوحارث خزرجی، از این رو نمی توان توجه چندانی بدین گزارش کرد، به ویژه آنکه خود وی این گزارش را ضعیف قلمداد کرده است. در این گزارش سخن از آن است که چون عبدالله بن اُبَیّ و ۳۰۰ تن از همراهان وی در احد صحنه نبرد را رها کردند و از صف سپاه اسلام خارج شدند، ترس و دلهره ای در میان مجموعه های دیگر انصار پدید آمد که مفسران ذیل آیه به مجموعه هایی همچون بنی حارث اشاره کرده اند؛
[ویکی فقه] بنی حارث، از قبایل خزرجی یثرب در عهد پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم بود.
قرطبی ذیل آیه ۱۲۲ آل عمران «اِذ هَمَّت طَـائِفَتانِ مِنکُم اَن تَفشَلا واللّهُ ولِیُّهُما و عَلَی اللّهِ فَلیَتَوَکَّلِ المُؤمِنون» که در آن از سست شدن مجموعه هایی در نبرد احد خبر می دهد، از بنی حارث یاد کرده است؛ امّا عبارت آن گویا نیست که بتوان آن را بنوحارث اوسی دانست یا بنوحارث خزرجی، از این رو نمی توان توجه چندانی بدین گزارش کرد، به ویژه آنکه خود وی این گزارش را ضعیف قلمداد کرده است. در این گزارش سخن از آن است که چون عبدالله بن اُبَیّ و ۳۰۰ تن از همراهان وی در احد صحنه نبرد را رها کردند و از صف سپاه اسلام خارج شدند، ترس و دلهره ای در میان مجموعه های دیگر انصار پدید آمد که مفسران ذیل آیه به مجموعه هایی همچون بنی حارث اشاره کرده اند؛
شان نزول آیات ۱ - ۵ سوره تکاثر
همچنین بنا به روایت ابن بریده ذیل آیات سوره تکاثر از قبایلی چون بنی حارثه (از اوس) و بنی حارث (از خزرج) یاد کرده اند: «اَلهـکُمُ التَّکاثُر• حَتّی زُرتُمُ المَقابِر• کَلاّ سَوفَ تَعلَمون• ثُمَّ کَلاّ سَوفَ تَعلَمون• کَلاّ لَو تَعلَمونَ عِلمَ الیَقین». بر اساس این روایت آیات که بار معنایی تهدید و مذمت دارد خطاب به بنی حارث و بنی حارثه از قبایل یثرب است، در حالی که آیات مکّی است و مخاطب آن مشرکان قریش بودند که در برخی شان نزولهای دیگر بدان اشاره شده است ( بنی عبد مناف )؛ از این رو به نظر می رسد در این روایت در حمایت از قریش و به زبان انصار فرافکنی صورت گرفته باشد.

💡 گرچه در شان نزول آيه نخست از اين آيات بحثهاى زيادى كرده اند اما چنانكه خواهيم ديدروايـاتـى اسـت بـى اعـتـبـار و بـيـارزش كـه گـويـا بـراى مـقـاصـد خـاصـىجـعـل شـده اسـت و لذا بـهـتر اين ديديم كه تفسير آيه را از خود قرآن مجيد بخواهيم و بعدبه نقد و بررسى آن روايات مشكوك يا مجعول برويم.

💡 در شان نزول آيه بيان شده است كه جمعى از يهود و بعضى از نصارى صداى موذن راكه مى شنيدند و با قيام مسلمانان را به نماز مى ديدند شروع به مسخره و استهزاء مىكردند، قرآن مسلمانان را از طرح دوستى با اينگونه افراد بر حذر داشت. (143)

💡 چون بحث درباره همه رواياتى كه در شان نزول آيه وارد شده و همچنين درباره تمامرواياتى كه در مورد حديث غدير نقل شده نياز به نوشتن كتاب قطورى دارد و ما را ازطرز نوشتن تفسير خارج ميسازد بهمين اندازه قناعت كرده، و كسانى را كه ميخواهند مطالعهبيشترى در اين زمينه كنند به كتابهاى (الدر المنثور)

💡 جـمـعى از مفسران در شان نزول آيات فوق چنين آورده اند كه چند روزى، وحى قطع شد، وجـبـرئيـل پـيـك وحـى الهـى بـه سـراغ پـيـامـبـر نـيـامد، هنگامى كه اين مدت سپرى گشت وجبرئيل بر پيامبر نازل شد، به او فرمود: چرا دير كردى ؟ من

💡 مؤ لف: روايات وارده در شان نزول اين آيات بسيار است و از همه آنهاقابل قبولتر همين هائى بود كه ما نقل كرديم، و قريب به آن مضامين، روايات ديگرىهست و ظاهر همه اينها اين است كه آيه مورد بحثمستقل از آيات قبل است، و مطلبى را از نو شروع كرده.