اخذ علت مکان معلول

[ویکی فقه] اخذ علت مکان معلول از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و یکی ازاسباب وقوع غلط در تعریف است.
خطای در تعریف اقسامی دارد که اخذ علت، مکان معلول، یکی از آنهاست؛ یعنی به جای ماهیت یک چیز، سبب و علت آن آورده شود؛ اعم از اینکه آن علت، علت فاعلی باشد یا غایی، مادی باشد و یا صوری.۱. مثال علت فاعلی: «درد، جداکننده هماهنگی بین اعضای بدن است». در این مثال، علت، جای معلول قرار گرفته است، زیرا به هم ریختگی نظام و هماهنگی بدن، سبب درد است؛ پس اگر بخواهیم «درد» را تعریف کنیم باید ماهیت «درد» را بیان کنیم، نه علت و سبب آن ماهیت را.۲. مثال علت مادی: «صندلی، همان چوب است». در این مثال، چوب که علت مادی صندلی است، جای تعریف آورده شده است و این یک نوع خطای در تعریف است.۳. مثال علت غایی: «غذا همان سیر شدن است». این گونه تعریف درست نیست، چرا که سیر شدن، علت غایی غذاست، نه تعریف و ماهیت غذا.۴. مثال علت صوری: «دزدی، همان قدرت بر برداشتن پنهانی مال غیر است». این گونه تعریف هم، درست نیست، چرا که «قدرت بر برداشتن پنهانی مال غیر» علت صوری دزدی است، نه ماهیت و تعریف آن.همان گونه که اخذ علت، مکان معلول درست نیست، عکس آن، یعنی اخذ معلول، مکان علت هم درست نیست؛ مانند: «العقل ادراک صحیح»، زیرا ادراک صحیح، معلول عقل است و نمی تواند ماهیت و تعریف عقل باشد.

💡 در طرح اولیه زمان کوروش بزرگ سکوی تل تخت، مساحتی بیشتر در بر می‌گرفت که هدف آن ساخت یک بنای تشریفاتی همانند تخت جمشید بوده‌است، با مرگ کوروش بزرگ، داریوش شاه میل به ساخت بناهایی داشت. به همین علت مکانی در حدود ۶ هزار متر مربع که قبل تر از آن در زمان کوروش به شکل متوازی‌الأضلاع بوده‌است با ساختارهای خشتی به شکل بنای یاد گونه ساخته شد.(نه مجموعه تشریفاتی، که کوروش می‌ساخت). در ضلع غربی حیاط تالار ستون دار بزرگی با ابعاد ۷ * ۲۵ ساخته شده‌است که دارای هشت ته ستون استوانه‌ای که بر روی آن قلمه‌های چوبی نمایان شده‌است.