دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ابوعلی، محمد بن محمد بن اشعث کوفی از راویان شیعه در قرن چهارم هجری می باشد.
اِبْن ِ اَشْعَث، محمد بن محمد کوفی مصری (ابوعلی )، محدث و فقیه امامی سده ۳ و ۴ق /۹ و ۱۰م. با همه شهرتی که ابن اشعث در سلسله راویان شیعی و سنی دارد، از زندگی و احوال او چندان چیزی دانسته نیست.همین قدر می دانیم که وی کوفی است و در مصر زندگی می کرده، اما روشن نیست که در چه تاریخ و چرا و چگونه به مصر کوچیده و در چه زمانی درگذشته است.ابن اشعث از راویان معتبر و بنام شیعی است که نام او در سلسله راویان سده ۳ و ۴ق آمده است.در این باره می توان به اثر معروف ابن قولویه (د ۳۶۷ق /۹۷۸م ) کامل الزیارات، و تهذیب الاحکام، استبصار و فهرست تألیف شیخ طوسی (د ۴۶۰ق /۱۰۶۸م ) رجوع کرد.
کتاب جعفریات
مشهورترین اثر روایی او کتاب جعفریات یا اشعثیات است.وی این مجموعه را که هزار حدیث دارد و به اسماعیل بن موسی بن جعفر (علیه السلام ) که او نیز در مصر می زیسته، منسوب است، از طریق فرزند وی موسی بن اسماعیل روایت کرده است. این کتاب هر چند تألیف او به شمار نمی آید، اما به دلیل اینکه او آن را روایت کرده و به شهرت رسانده و پس از آن بسیاری از محدثان از طریق وی آن مجموعه را روایت کرده اند، به اشعثیات شهرت یافته است.نیز به دلیل اینکه مجموعه احادیث آن از امام جعفر صادق (د ۱۴۸ق /۷۶۵م ) روایت شده به جعفریات نیز معروف شده است.
← تردید در انتساب این مجموعه
ابن اشعث آثار دیگری نیز در باب تفسیر قرآن و احکام نماز از موسی ابن اسماعیل روایت کرده است. چنانکه از گفته سید بن طاووس (۶۶۴ق /۱۲۶۶م ) در جمال الاسبوع برمی آید، روایات کتاب روایة الابناء عن الاباء من آل رسول الله نیز از ابن اشعث است و حتی وی احتمال داده است که ابن اشعث مؤلف کتاب باشد. جز اینها تألیف دیگری به نام الحج به ابن اشعث منسوب است. در این کتاب روایاتی که از راویان اهل سنت در مورد حج وارد شده، گرد آمده است.
اساتید
...