ابوالفرج جمال الدین عربی

[ویکی فقه] مار غوریغوریوس یوحنا مشهور به ابوالفرج جمال الدین العربی، طبیب ماهر و دانشمندی برجسته و از علمای قرن هفتم بود.
در ملطیه واقع در ارمنستان صغیر متولد شد و پس از تهاجم مغولان به انطاکیه رفت. وی درس طب خواند و طبیب ماهر و دانشمندی برجسته شد. کتاب های چندی در دانش طب، نجوم، ادب نگاشته و زبان عربی، عبری و سریانی را به خوبی می دانست. وی دستی در تاریخ نیز داشته است. شاید بتوان گفت او تنهاترین مسیحی این دوره است که دست به تالیف یک اثر تاریخی زده و به مسیر تاریخی دنیای اسلام از زاویه مسیحی نگریسته است.
آثار
۱-کتاب تاریخ وی اخبار الزمان بوده که از آفرینش تا سال ۱۲۸۵ میلادی را در آن نوشته است. چندی پیش از درگذشتش این اثر را با اندکی تغییر از سریانی به عربی ترجمه کرده و نامش را تاریخ مختصرالدول گذاشته است. ۲-کتاب تاریخی دیگر وی رساله تاریخیه فی اخبار العرب و اصلهم و عوائدهم است که در سال ۱۶۵۰ میلادی همراه با شروح چندی در دانشگاه آکسفورد به چاپ رسیده است. کتاب تاریخ مختصرالدول نخست بار در سال ۱۶۶۳ همراه با ترجمه لاتینی در دانشگاه آکسفورد چاپ شد. در سال ۱۷۸۳ به آلمانی ترجمه و چاپ شد. چاپ متن عربی آن با تصحیح جدید و فهارس در سال ۱۹۹۲ توسط دارالمشرق بیروت به انجام رسیده است. این کتاب در قم افست شده است. فصل های کتاب به قالب ده دولت تقسیم شده است. دولت های هشتگانه نخست مربوط به پیش از اسلام است. دولت نهم دولت اسلامی است که بخش اصلی کتاب است. پس از آن از دولت مغول سخن گفته شده است. ۳-کتاب دیگری با نام تاریخ الزمان از وی چاپ شده که تاریخ مطول وی بوده است. بخش های نخست آن به دست نیامده و نخستین بخش چاپ شده دولت عباسی است. پس از آن دولت سلجوقی و سپس حمله مغول و آنگاه دولت ایلخانان در ادامه آمده است. این کتاب نیز توسط دارالمشرق بیروت چاپ شده است.
عناوین مرتبط
...

💡 میرزا نصرالله ملک المتکلمین، سید جمال الدین واعظ و حاج میرزا یحیی دولت‌آبادی و دیگر تکاپوگران مشروطه با هم مسلکان شان در مخالفت با حکومت قاجار، در باغ میرزا سلیمان خان میکده جمع می‌شدند تا با تمرکز بیشتری به فعالیت‌های انقلابی خود به پردازند. تکاپوهای ایشان، سرانجام، به نقش آفرینی اساسی در تکوین جنبش مشروطه و نیز دخالت در پیشرفت آن انجامید.

💡 علاوه بر شیخ درویش او از محضر شیخ حسن الطویل و سید جمال الدین اسدآبادی بهره برد. همچنین به توصیه سید جمال به مطالعه علوم عقلی پرداخت و پس از آن به معلمی پرداخت. او شاگردان زیادی را تربیت نمود که از آن جمله می‌توان به محمد رشید رضا، سعد زغلول، احمد امین، طه حسین، عبدالغادر مغربی، مصطفی عبدالرازق اشاره کرد.

💡 بنای یادبود سید جمال مربوط به دوره معاصر است و در اسدآباد، جنب امامزاده سیدان، زادگاه سید جمال الدین اسدآبادی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۴۳۳۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

💡 شیرین عبادی پرونده وکالت جمال الدین خانجانی و شش تن دیگر از مسئولان جامعه بهایی (یاران ایران) را بر عهده داشت. پس از او، عبدالفتاح سلطانی به همراه مهناز پراکند و هادی اسماعیل‌زاده وکالت وی و دیگر اعضای یاران ایران را به عهده گرفتند.

💡 چند نفر از جمله سید جمال الدین واعظ و ملک المتکلمین و شیخ محمدمهدی شریف کاشانی سخنرانی هائی نموده و سپس قطعنامه‌ای در ۱۸ ماده خوانده و تصویب گردید، مطالب مهم آن در ارتباط با نحوه مبارزه با دربار، جلب نظر روحانیان، روشن کردن افکار عمومی با سخنرانی‌ها در مجالس مختلف و نوشتن و ارسال شرایط و وضع ایران به مطبوعات خارج از کشور بود.