[ویکی شیعه] فرمان مالک اشتر، نوشته یا نامه ای از امام علی(ع) در نهج البلاغه در باب آئین حکمرانی خطاب به مالک اشتر هنگامی که وی را به استانداری مصر منصوب کرد.
این نامه که آن را عهدنامه خوانده اند، از مهم ترین و مفصل ترین سخنان منسوب به امام علی(ع) است و به زبان های متعددی ترجمه و شرح های بسیاری بر آن نوشته شده است. آداب الملوک از شرح های فارسی آن است.
شماره ترتیبی این خطبه در نسخه های نهج البلاغه، متفاوت است:
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 علاوه بر این، ولی و والی در صدر اسلام و در دولتهای اسلامی به معنای حاکم یا استاندار آمده است. حضرت امیر (ع) را که امیرالمؤمنین میشناسیم؛ فرمانداران و استاندارانی را که خود مستقیماً به عنوان ولایت برای حفاظت ایالات و کشورهای تابعه منصوب کرده و میفرستاد، آنها را والی میگفتهاند. بدون آن که مأموریت و منظور از حکومت آنها ـ به طوری که در فرمان مالک اشتر، والی اعزامی به مصر، آمده است ـ سرپرستی مطلق و مالکیت بر اموال و انفس افراد باشد، و حق خودکامگی و فعال مایشائی، یا ادعای مافوق حقوق و قوانین و اصول را داشته باشند. قرآن افرادی را نیز معرفی مینماید که زبان چرب و نرم و گیرا داشته خدا را شاهد صداقت گفتارشان میگیرند، ولی در باطن، سرسختترین دشمن بوده چون به «ولایت» میرسند، کوشش در فساد انگیزی و در نابودی دستاوردها و نژاد بشر (حرث و نسل) مینمایند.
