واژه «ساخره» یک واژه عربی است که بسته به بافت کاربرد، دو معنای اصلی و متفاوت دارد و هر دو معنا از ریشه «سَخَرَ» گرفته شدهاند که به مفهوم مسخره کردن، به استهزا گرفتن یا در اختیار گرفتن چیزی با تسلط اشاره دارد. در معنای نخست، «ساخره» به صورت مؤنث «ساخر» به کار میرود و به فردی، معمولاً زن، اشاره دارد که رفتار یا گفتارش همراه با طعنه، ریشخند یا حالت استهزاآمیز است و نسبت به موضوع یا مخاطب نوعی نگاه تحقیرآمیز یا طنز تلخ دارد. در این کاربرد، واژه بیشتر در متون ادبی و توصیف حالات گفتاری و رفتاری انسانها دیده میشود و بیانگر نوعی لحن انتقادی یا کنایهآمیز است. معنای دوم این واژه در حوزه دریانوردی و توصیف کشتیها به کار میرود و به کشتیای گفته میشود که باد موافق به بادبانهای آن پیچیده و باعث حرکت سریع و روان آن شده باشد. در این حالت، «ساخره» نشاندهنده کشتیای است که بهگونهای تحت تسلط نیروی باد قرار گرفته و بدون مانع در مسیر خود پیش میرود. این معنا جنبهای کاملاً تصویری و فنی دارد و در متون قدیمی مرتبط با دریا و سفرهای دریایی دیده میشود. از نظر ساخت واژگانی، این کلمه در هر دو کاربرد، مفهوم تسلط، جهتدهی و نوعی برتری نیرو را در خود حفظ کرده است، خواه در قالب زبان و رفتار انسانی باشد و خواه در قالب حرکت کشتی در دریا. بنابراین، «ساخره» را میتوان واژهای دانست که هم به فردی با لحن تمسخرآمیز و طعنهزن اشاره دارد و هم به کشتیای که با باد موافق به سرعت در حرکت است.
ساخره
لغت نامه دهخدا
( ساخرة ) ساخرة. [ خ ِ رَ ] ( ع ص ) تأنیث ساخر. رجوع به ساخر شود. || کشتی باد موافق یافته. ( منتهی الارب ) ( المنجد ). ج، سواخر.
فرهنگ معین
(خِ رِ یا رَ ) [ ع. ساخرة ] (اِفا. ) ۱ - مؤنث ساخر. ۲ - کشتی باد موافق یافته: ج. سواخر.
ویکی واژه
مؤنث ساخر.
کشتی باد موافق یافته:
سواخر.
جمله سازی با ساخره
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 من علاقهمند به نقلقول پیتر کوک هستم که درباره کابارههای ساخره برلین در دهه ۱۹۳۰ صحبت کرد که بسیار به جلوگیری از ظهور هیتلر و جلوگیری از جنگ جهانی دوم کمک کرد.