«زاج کبود» که در متون علمی با نام سولفات مس یا مس(II) سولفات و با فرمول شیمیایی CuSO₄ شناخته میشود، یک ترکیب شیمیایی از خانواده نمکهاست که در حالتهای مختلف آبدار و بیآب وجود دارد و رایجترین شکل آن نوع پنجآبه است. این ماده در حالت بیآب معمولاً به صورت پودری با رنگ سبز کمرنگ یا سفید مایل به خاکستری دیده میشود، در حالی که شکل پنجآبه آن به رنگ آبی روشن یا آبی تند است و به همین دلیل در زبان فارسی به «کات کبود» یا «زاج کبود» مشهور شده است. این ترکیب هنگام حل شدن در آب، واکنشی گرمازا ایجاد میکند و محلولی آبیرنگ به وجود میآورد که دارای ویژگیهای شیمیایی خاصی مانند ساختار هندسی منظم و رفتار پارامغناطیسی است. زاج کبود از نظر صنعتی معمولاً از طریق واکنش فلز مس یا اکسیدهای آن با اسید سولفوریک تولید میشود و به همین دلیل بهصورت گسترده در آزمایشگاهها و صنایع شیمیایی در دسترس قرار دارد. این ماده در طبیعت نیز یافت میشود و در حالتهای معدنی مختلفی مانند کالکانتیت به صورت طبیعی تشکیل میگردد. از نظر کاربرد، زاج کبود در گذشته و حال در زمینههای گوناگونی مانند کشاورزی برای ضدعفونی خاک، در صنایع رنگرزی، در آزمایشگاههای شیمی و حتی در برخی کاربردهای سنتی مورد استفاده قرار گرفته است. البته این ماده در صورت مصرف یا تماس نادرست میتواند سمی باشد و به همین دلیل استفاده از آن نیازمند دقت و رعایت اصول ایمنی است. تنوع رنگ و تغییر حالت این ترکیب بر اساس میزان آبپوشیدگی، یکی از ویژگیهای مهم آن در شیمی محسوب میشود که آن را برای آموزش و آزمایشهای علمی بسیار ارزشمند کرده است.
زاج کبود
لغت نامه دهخدا
زاج کبود. [ ج ِ ک َ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) ترکیب وصفی کات کبود نام سولفات مس زاج مس است. ( دائرة المعارف بستانی ) ( الموسوعات العربیه ).
فرهنگ فارسی
ترکیب وصفی کات کبود نام سولفات مس زاج مس است
جمله سازی با زاج کبود
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 مس (II)سولفات یا کات کبود یا زاج کبود یک ترکیب شیمیایی با فرمول CuSO4 یا ۵ آبه است. این ماده (که در اصل عضوی از خانواده نمک هاست) مجموع چند ترکیب است که در میزان آبپوشیدگی با هم تفاوت دارند.
