به شیوههای مختلفی اشاره دارد که در طول تاریخ، نسخههایی از قرآن کریم بر اساس آن گردآوری شدهاند. این تفاوتها عمدتاً مربوط به نظم سُوَر (فصول) کتابت شده در مصحف مورد نظر است، چرا که همه این مصاحف حاوی آیات واحد قرآن بوده و هیچ تفاوتی در اصل محتوای الهی آنها وجود ندارد. از جمله مهمترین این مصاحف که در منابع تفسیری و تاریخی مورد اشاره قرار گرفتهاند، میتوان به «ترتیب مصحف امام صادق (ع)» اشاره کرد؛ این مصحف منسوب به امام جعفر صادق (ع) است و ترتیب سُوَر در آن مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. این تفاوتهای تاریخی در چینش، نشاندهنده مراحل مختلفی از تدوین و کتابت قرآن پیش از تثبیت نسخه رسمی مصحف عثمانی است.
مصاحف صحابه و جایگاه تاریخی آنها
علاوه بر مصحف منسوب به امام صادق (ع)، نسخههای دیگری نیز وجود دارند که به ترتیب چینش سور در مصحف برخی از صحابه پیامبر اسلام (ص) اشاره دارند. این مصاحف، اگرچه امروزه به عنوان نسخههای استاندارد مورد استفاده نیستند، اما از نظر تاریخی اهمیت فراوانی برای درک روند جمعآوری و کتابت قرآن کریم دارند. از آن جمله، «ترتیب مصحف ابی بن کعب» است که به چینش سُوَر در نسخه گردآوری شده توسط ابی بن کعب، یکی از کاتبان وحی و قاریان برجسته صدر اسلام، اشاره دارد. همچنین، «ترتیب مصحف عبدالله بن مسعود» و «ترتیب مصحف عبدالله بن عباس» هر یک بیانگر شیوهای خاص در نظمدهی سُوَر قرآن در نزد آن دو صحابی جلیلالقدر بودهاند.
