فحص از مخصص

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] جست و جو از دلیلی که تخصیص زننده دلیل عام است را فحص از مخصص گویند.
فحص از مخصص، یعنی جستجو از دلیل خاصی که قابلیت تخصیص زدن دلیل عام را دارد.
مورد فحص از مخصص منفصل
فحص از مخصص منفصل باید در مظان دلیل خاص ـ یعنی جایی که ظن به وجود دلیل خاص در آن می رود ـ صورت گیرد؛ هم چون: قرآن و کتاب های روایی معتبر.
حکم فحص از مخصص
بیش تر اصولیان، فحص از مخصص را لازم می دانند و تمسک به عام را قبل از جست و جوی مخصص، جایز نمی دانند؛ زیرا مخصص غیر منفصل ظهورش قوی تر از ظهور عام است و توانایی از بین بردن ظهور عام و کشف اراده جدی متکلم را دارد.

جمله سازی با فحص از مخصص

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 روش فقيهان نيز چنين است كه بدون فحص از مقيد و مخصص در روايات، به آيات قرآناستدلال نمى كنند؛ زيرا رجوع به قرآن بدون فحص در روايات ازقبيل رجوع به عام قبل از فحص از مخصص است كه آن را روا نمى شمارند. به عامقبل از فحص از مخصص نمى توان براى اعتقاد ياعمل استناد كرد. در استدلال به روايات نيز ( در خصوص سنت غيرقطعى ) بايد ابتدا آنرا بر قرآن عرضه و با آن ارزيابى كرد؛ تا در صورت عدم مخالفت با قرآن دومين حجتدينى تاءمين گردد. بنابراين، بازگشت حجت دوم، يعنى حديث تام و معتبر به اين استكه گويا آيه ديگرى از قرآن برفرع فقهى مزبور دلالت داشته باشد.