عوامل استبداد
مترادف‌ها
عوامل دیکتاتوری، عوامل زورگویی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] استبداد از یک سو به قدرتمندان و صفات رذیله آنان و از سوی دیگر به زمینه سازان آن، مربوط می شود.
حاکمان با عُجب، کبر و خودبینیِ خود به فساد متمایل می شوند و روحیه فسادانگیزی آنان، زمینه ساز استبداد می گردد: «اِنَّ فِرعَونَ عَلا فِی الاَرضِ و جَعَلَ اَهلَها شِیَعًا یَستَضعِفُ طَائِفَةً مِنهُم... اِنَّهُ کانَ مِنَ المُفسِدین»؛
روحیه استکباری
همچنین روحیه استکباری زمینه زورگویی و خودکامگی را موجب می شود: «قالَ المَلاَُ الَّذینَ استَکبَروا مِن قَومِهِ لَنُخرِجَنَّکَ یشُعَیبُ...»،
ظلم و کفر
چنان که ظلم و کفرِ برخی نیز استبداد و پیغمبر آزاری را موجب شده است: «و قالَ الَّذینَ کَفَروا لِرُسُلِهِم لَنُخرِجَنَّکُم مِن اَرضِنا اَو لَتَعودُنَّ فی مِلَّتِنا فَاَوحی اِلَیهِم رَبُّهُم لَنُهلِکَنَّ الظّلِمین».
جمله سازی با عوامل استبداد
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 مطالبات مردم و مخالفتها با عوامل استبداد، منجر به تصویب نظام‌نامهٔ انتخاباتی مجلس توسط مجلس عالی، برگزاری انتخابات مجلس شورای ملی (۱۲۸۵) و تأسیس دوره نخست مجلس شورای ملی و آغاز عصر مشروطه گردید. ایران در آن برهه دارای چهار ایالت و حدود ۱۴ ولایت معتبر بود. طبق قانون، انجمنهای ایالتی ۱۲ نفره و انجمنهای ولایتی ۶ نفره در سرتاسر کشور تشکیل شد. هرکدام از این انجمنها در روند مشروطه خواهی ایرانیان نقشی را به عهده داشته‌اند. از اواسط سال ۱۲۸۵ خورشیدی این انجمنهای رسمی در ایالات و ولایات به وجود آمدند و تا اواخر سال ۱۲۹۰ خورشیدی همزمان با اتمام حجت روس و انحلال مجلس دوم بساط این نهاد مولود مشروطه برچیده شد.
💡 آية الله غفارى رژيم شاه را غاصب مى دانست و اعتقاد داشت رژيم پهلوى با كودتا بر سركار آمده و باطل است لذا با اصل رژيم مخالف مى كرد. آن بزرگوار پس از مهاجرت بهتهران در سال 1339 ش. رسما در جريان كار مبارزات سياسى كشور قرار گرفت.البته آن زمان طبيعى بود كه مبارزه با رژيم مستبد محمد رضا خانى روحيه اى خاص راطلب مى كرد و آية الله مجاهد غفارى اين روحيه والاى مبارزه با استبداد را داشت و از هرلحظه و هر زمان و مكانى نهايت بهره بردارى را مى كرد و عليه رژيم ستم شاهى سخنمى گفت عوامل استبداد نيز از او ترس و واهمه اى فوق العاده داشتند.
💡 مورخان معتقدند که نبود نظارت بر قدرت و عدم آزادی بیان، از مهم‌ترین عوامل استبداد در حکومت‌های تاریخی بوده که منجر به سقوط سریع آن‌ها شده است.
💡 در تحلیل‌های جامعه‌شناختی، تمرکز ثروت در دست گروهی خاص و نابرابری‌های شدید اجتماعی به عنوان از عوامل اصلی استبداد و ایجاد تنش‌های سیاسی شناخته می‌شوند.
💡 بسیاری از فیلسوفان سیاسی بر این باورند که آموزش ناقص و عدم آگاهی عمومی، از عوامل اصلی تداوم استبداد در جوامع مدرن و سنتی به شمار می‌رود.
