علت ناقصه

علت ناقصه. [ ع ِل ْل َ ت ِ ق ِ ص َ / ص ِ ] ( ترکیب وصفی، اِ مرکب ) علتی که خود بتنهائی و مستقلاً موجب وجود چیزی نگردد، یعنی معلول به وجود آن، واجب نشود. و هر یک از علل چهارگانه بتنهائی علت ناقصه اند. ( از فرهنگ اصطلاحات فلسفی ).

علتی که خود بتنهائی و مستقلا موجب وجود چیزی نگردد یعنی معلول بوجود آن واجب نشود و هر یک از علل چهارگانه بتنهائی علت ناقصه اند

💡 دوم اينكه محبت داراى مراتب مختلفى است و شدت و ضعف دارد، چون رابطه اى است وجودى -و وجود خود حقيقتى است مشكك يعنى داراى مراتب - و معلوم است كه آن رابطه وجودى كه ميانعلت تامه با معلولش هست، با آن رابطه كه ميان علت ناقصه، با معلولش هست، يكسانو در يك مرتبه نيست، به همين حساب آن كمالى كه بخاطر آن چيزى محبوب ما واقع ميشود،از جهت ضرورى بودن و غير ضرورى بودن و نيز از جهت مادى بودن، مانند تغذى، و غيرمادى بودن، مانند علم، يكسان نيست و بلكه شدت و ضعف دارد.

💡 در مورد انسانى كه مى خواهد حركتى را شروع كند اثرات درخشانى از خود نشان دهد بايدبدين موضوع توجه شود كه او يك علت ناقصه است و براى ايجاد اثرى علت تامهضرورت دارد و هيچ انسانى به تنهائى نمى تواند چنين اثرى را ايجاد نمايد اما وقتىكه همين انسان در يك وابستگى عميق بخداى متعال واقع شود تا جائيكه تمام لذّاتزبرايش در مناجات و عبادات و اطاعات معنى پيدا نمايند مى تواند دركنار تماممعاليل، بعنوان علت تامّه قرار گيرد.