اصطلاح «عرب عاربه» در مطالعات تاریخی و نسبشناسی اقوام عرب به گروهی از عربهای اصیل و کهن اشاره دارد که در منابع سنتی بهعنوان عربهای بومی و ریشهدار شبهجزیره عربستان شناخته میشوند. بر اساس تقسیمبندی نسبشناسان قدیم، اقوام عرب به دو شاخه بزرگ تقسیم میشوند که یکی «عرب عاربه» و دیگری «عرب مستعربه» نام دارد. عرب عاربه در واقع به عربهای جنوبی، بهویژه ساکنان یمن، اطلاق میشود که از نظر تاریخی به قحطان نسبت داده شدهاند و به همین دلیل گاهی به آنها «قحطانیان» نیز گفته میشود. این گروه شامل طوایف و اقوامی مانند حمیر، سبأ، معین، قتبان و حضرموت بودهاند که در جنوب شبهجزیره عربستان تمدنهای مهمی را شکل دادهاند. همچنین برخی اقوام که در منابع با عنوان عرب بائده شناخته میشوند، مانند عاد، ثمود، طسم، جدیس و عملاق، نیز در همین دسته قرار داده شدهاند که امروزه تنها نام و آثار تاریخی از آنها باقی مانده است. در مقابل، عربهای شمالی که به آنها عرب مستعربه یا عدنانی نیز گفته میشود، در اصل از نژاد عرب بومی محسوب نمیشوند و در طول زمان در فرهنگ و زبان عربی جذب شدهاند. این تقسیمبندی نشاندهنده نگاه تاریخی و نسبی به شکلگیری هویت عربی در دوران پیش از اسلام است. عرب عاربه بهعنوان ریشهدارترین بخش جامعه عربی، نقش مهمی در شکلگیری تمدنها و ساختارهای اولیه فرهنگی و اجتماعی در جنوب عربستان داشته است. در منابعی مانند آثار تاریخنگاران اسلامی و کتب نسبشناسی، این اصطلاح برای تفکیک تاریخی و نژادی میان گروههای مختلف عرب به کار رفته است.
عرب عاربه
لغت نامه دهخدا
عرب عاربه. [ ع َ رَ ب ِ رِ ب َ ] ( اِخ ) نست شناسان همه اقوام عرب را بدو شجره بزرگ تقسیم کرده اند: عربهای جنوبی ( از یمن ) و عربهای شمالی. عربهای یمن یا قحطانی که از یک شاخه اصلی یا یک شجره انداعم از حمیریها و سبائیها و معینی ها و قتبانیها و حضرموتیها باضافه بنوکهلان که عرب بائده نامیده شده اند و اکنون تنها نامی از آنها در زبانها هست عرب عاربه و همچنین طوائف و اقوام عاد ثمود، طسم، جدیس و عملاق. و عربهای شمالی یا عدنانی عرب مستعربه اند یعنی اصلاً از نژاد عرب نبودند و در عرب مستهلک شدند. عرب شمالی را اسماعیلی، عدنانی، معدی نیز می نامند. ( از پرویز تا چنگیز تألیف تقی زاده صص 25 - 26 ). و نیز رجوع شود به صبح الاعشی ج 1 ص 315 و اعراب قبل الاسلام ص 51.
فرهنگ فارسی
نسب شناسان همه اقوم عرب را بدو شجره بزرگ تقسیم کرده اند: عربهای جنوبی و عربهای شمالی عربهای یمن یا قحطانی که از یک شاخه اصلی یا یک شجره اند اعم از حمیریها و سبائیها و معینی ها و قتبانیها و حضرموتیها باضافه بنو کهلان که عرب بائده نامیده شده اند و اکنون تنها نامی از انها در زبانها هست عرب عاربه و همچنین طوائف و اقوام عاد ثمود طسم جدیس و عملاق
جمله سازی با عرب عاربه
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 و او پادشاهى از ملوك حمير است كه همه از عرب عاربه بودند و عرب عرباء هم ناميده شده اند. و ذوالقرنين تبعى بوده صاحب تاج، و چون به سلطنت رسيد نخست تجبر پيشه كرده و سرانجام براى خدا تواضع كرده با خضر رفيق شد.
💡 و اما عرب عاربه، اعراب بومى و خالص را گويند كه نسل ايشان هنوز ادامه دارد، مانند: قحطانيان كه شايد همان يقطان باشند كه در تورات آمده و منسوب به يعرب بن قحطان هستند كه در يمن زندگى مى كرده اند.