شنودگر

واژه «شنودگر» به شخص، گروه یا نهادی گفته می‌شود که بدون داشتن مجوز یا حق دسترسی، به اطلاعات، پیام‌ها یا داده‌های در حال انتقال در یک سامانه ارتباطی دست پیدا می‌کند و آن‌ها را مشاهده، دریافت یا ضبط می‌نماید. این اصطلاح در حوزه‌های رمزشناسی، امنیت اطلاعات، شبکه‌های رایانه‌ای و مهندسی مخابرات کاربرد فراوان دارد و معمولاً به فردی اشاره می‌کند که ارتباطات میان دو یا چند طرف را به‌طور پنهانی زیر نظر می‌گیرد. شنودگر ممکن است تلاش کند محتوای پیام‌ها، اطلاعات محرمانه، رمزهای عبور، داده‌های مالی یا سایر اطلاعات حساس را از مسیرهای ارتباطی استخراج کند. در بسیاری از موارد، هدف از شنود غیرمجاز دستیابی به اطلاعات ارزشمند، جاسوسی، سوءاستفاده از داده‌ها یا نقض حریم خصوصی افراد و سازمان‌ها است. به همین دلیل، در طراحی سامانه‌های ارتباطی امن، از روش‌هایی مانند رمزنگاری استفاده می‌شود تا حتی در صورت دسترسی شنودگر به داده‌های در حال انتقال، امکان درک و استفاده از محتوای آن‌ها برای وی وجود نداشته باشد. در مباحث امنیتی، شنودگر معمولاً به عنوان یک عامل تهدید شناخته می‌شود که می‌تواند امنیت، محرمانگی و اعتمادپذیری ارتباطات را به خطر اندازد. این واژه گاهی به صورت نمادین برای توصیف هر فرد یا نهادی به کار می‌رود که به‌طور مخفیانه به گفت‌وگوها یا اطلاعات دیگران گوش می‌دهد. بنابراین، این اصطلاح به موجودیت یا شخصی گفته می‌شود که به صورت غیرمجاز و پنهانی به اطلاعات و داده‌های یک شبکه یا سامانه ارتباطی دسترسی پیدا کرده و آن‌ها را دریافت یا بررسی می‌کند.