چراغهای راهنمایی و رانندگی سهزمانه، بهعنوان یکی از ارکان اصلی و حیاتی در سامانههای کنترل ترافیک جادهای و حملونقل درونشهری، نقشی اساسی در نظمبخشی به عبور و مرور وسایل نقلیه و عابران پیاده ایفا میکنند. این چراغها با نمایش متناوب سه سیگنال نوریِ قرمز، زرد و سبز، توالی حرکت و توقف را در تقاطعها و گذرگاهها مدیریت کرده و از بروز تداخل مسیرها و کاهش تصادفات جلوگیری مینمایند. عملکرد دقیق و استاندارد آنها نهتنها ایمنی و روانی تردد را تأمین میکند، بلکه بهعنوان نمادی شناختهشده از نظم و انضباط در فضای شهری قلمداد میگردد.
ساختار و چیدمان زمانی این چراغها بر پایه مطالعات مهندسی ترافیک و با درنظرگیری عواملی همچون حجم ترافیک، عرض معبر، سرعت مجاز و حضور عابران پیاده تنظیم میشود. زمانبندی هر فاز بهگونهای تعریف میشود که ضمن جلوگیری از ایجاد تراکم و تأخیرهای طولانی، ایمنی همه کاربران راه را تضمین نماید. نور زرد بهعنوان فاز واسط و هشداردهنده، رانندگان را برای تعویض وضعیت از حرکت به توقف آماده ساخته و از اقدامات ناگهانی و پرخطر ممانعت به عمل میآورد.
گسترش و بهینهسازی کاربرد چراغهای سهزمانه، امروزه با بهرهگیری از فناوریهای هوشمند نظیر حسگرهای تشخیص خودرو و سامانههای تطبیقپذیر، امکان پاسخگویی پویا به نوسانات ترافیکی را فراهم ساخته است. این پیشرفتها موجب افزایش کارایی، کاهش مصرف انرژی و تسهیل جریان حملونقل شهری شدهاند. در نتیجه، این چراغها بهعنوان جزء لاینفک زیرساختهای مدرن شهری، پایهای اساسی برای تحقق اهداف کلان مدیریت ترافیک، کاهش آلودگیهای محیطی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان محسوب میگردند.
