سجل احوال

سجل احوال. [ س ِ ج ِل ْ ل ِ اَح ْ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) ( اداره ٔ... ) اداره آمار و ثبت احوال، اداره ای است که در آنجا احوالات شخصی از لحاظ پدر و مادر و اقامتگاه و تولد ثبت میشود. رجوع به سجل شود.

اداره... اداره آمار و ثبت احوال اداره ایست که در آنجا احوالات شخصی از لحاظ پدر و مادر و اقامتگاه و تولد ثبت می شود.

سِجِلّ احوال
اصطلاحی قدیمی برای شناسنامه. سندی است که تولد، ازدواج، طلاق و فوت در آن ثبت می شود. در ۱۲۹۷ش برای نخستین بار به موجب تصویب نامۀ هیئت دولت، تنظیم سند سجلی مقرّر و اجرای آن به بلدیه (شهرداری) تهران واگذار شد. نخستین قانون مربوط به سجل احوال در ۱۴ خرداد ۱۳۰۴ش به تصویب مجلس شورای ملی رسید. برقراری آن موجب مرحلۀ جدیدی در سرشماری و مسایل مربوط به جمعیت ایران شد. در مرداد ۱۳۰۷ش، ضمن تصویب قانونی دیگر به جای قانون سابق، ادارۀ سجل احوال نیز مستقل شد و «ادارۀ احصائیه و سجل احوال کل مملکتی» نام گرفت و از ۱۳۱۶ش به «ادارۀ آمار و ثبت احوال» تغییر نام داد. از ۱۳۳۷ش وظایف اداره های آمار و ثبت احوال از یکدیگر جدا شد و اکنون دو سازمان مستقلِ ثبت احوال و مرکز آمار ایران کارهای مربوط به شناسنامه ها و آمار کشور را انجام می دهند. نیز ← آمار_و_ثبت_احوال

💡 به دلیل فراگیر نبودن نام خانوادگی پیش از تصویب قانون سجل احوال، بسیاری از سیاستمداران دوران قاجار از لقب بهره می‌بردند؛ ولی در بسیاری موارد یک لقب در دوره‌های گوناگون به چند نفر اعطا شده‌است که سبب سردرگمی تاریخ‌خوانان می‌شود. از این رو، پیش از لقب حتماً نام کوچک فرد ذکر شده‌است. در این فهرست تا جای ممکن از آوردن عنوان‌هایی همچون میرزا، خان، پرنس، شیخ و حاجی پرهیز شده‌است.

💡 از جمله اقدامات عامری در وزارت عدلیه، تدوین قانون سجل احوال بود. او در سال ۱۳۱۶ با رتبه قضائی مستشاری دیوان تمییز، مدیرکل قضائی وزارت عدلیه شد. در سال ۱۳۱۷ که مظفر اعلم وزیر امورخارجه شد، عامری را دعوت به کار و مدیرکل آن وزارتخانه کرد. سپس در دوم بهمن آن سال به عنوان معاون خود به مجلس معرفی کرد. در سال ۱۳۱۹ که اعلم از وزارت کناره گرفت، کفالت (سرپرستی) وزارت امورخارجه را به عهده گرفت.