دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی سَبْحاً: به سرعت حرکت کردنی نگفتنی(سبح در اصل به معنی دویدن و تند راه رفتن در آب ویا سرعت در حرکت می باشد درعبارت "ان لک فی النهار سبحا طویلا " سبح طویل در روز کنایه از غور در مهمات زندگی و انواع زدوبندها در برآوردن حوائج زندگی است. و معنای آیه این است که تو...
معنی صُبْحاً: صبحگاهان
ریشه کلمه:
سبح (۹۲ بار)
«سَبْح» (بر وزن مدح) در اصل به معنای حرکت و رفت و آمد است و گاه به شنا کردن نیز اطلاق می گردد; چرا که حرکات مداومی دارد.
شنا. اعمّ از آنکه در آب باشد یا در هوا. (راغب) ایضاً راغب سرعت را در آن قید کرده است. قسم به شناگران که به طرز مخصوصی شنا میکنند ظاهراً مراد ابرهاست که در هوا راه میروند.،. «کل» در دو آیه شاید راجع به تمام اجرام آسمانی باشد ولی ظاهرش آن است که مراد خورشید و ماه و شب و روز که همان نور و ظلمت اند در اطراف زمین پیوسته در حرکت اند و شنا میکنند. رجوع شود به «شمس» و «قمر». *. طبرسی در ذیل این ایه سبح را تقلّب و تلاش معنی کرده و گوید: به شناگر سابح گویند که در آب تلاش میمند کشاف نیز تصرّف و تلاش گفته است. به نظر میآید ما قبل درباره عبادت شب است یعنی شب را مخصوص عبادت خدا کن که روز تلاش بسیار خواهی داشت فراغت خاطر و عبادت عالی در شب میسّرتر است. یحی بن یعمر و ضحاک سبح را خاء خواندهاند و آن به معنی توسعه است یعنی در روز برای کارها وسعت بیشتری داری شب را مخصوص خدا کن. نا گفته نماند: راغب و اقرب تصریح دارند که معنای اوّلی سبح همان حرکت سریع در آب و هواست به سرعت کار و سیر اسب و غیره به طوراستعاره اطلاق میشود.