رمان اجتماعی

[ویکی فقه] رمان اجتماعی، رمانی است که در آن مسائل اجتماعی، سیاسی و یا مذهبی با جهت گیری تعلیمی، مورد نظر است.
رمان اجتماعی، رمانی است که در آن مسائل اجتماعی، سیاسی یا مذهبی با جهت گیری تعلیمی، مورد نظر است. هدف و نیت اصلی این نوع رمان، معطوف ساختن توجه مردم به کاستی ها و نقصان های اجتماعی است. به عبارت دیگر، رمانی است که بر نفوذ جامعه و اوضاع اقتصادی و نیز بر شخصیت ها و وقایع داستان تأکید می ورزد و تأثیر اقتصاد و وضعیت و موقعیت اجتماعی را بر رفتار و سلوک انسان در زمان و مکان معین مورد ارزیابی و بررسی قرار می دهد و مفهوم ضمنی و صریح "تز" اصلاحات اقتصادی و اجتماعی را تصویر می کند.
تحلیل و بررسی مسائل اجتماعی
رمان اجتماعی، اغلب با نیت ارشادی، یا احتمالا به منظور ایجاد تغییرات بنیادی در جامعه نوشته می شود. بنابراین رمان نویس سعی می کند مردم را متوجه کمبود و نقایص جامعه کند و نظریه ای را به عنوان راه حل مشکلی از مشکلات اجتماع طرح کرده، به طریقی درباره ی آن بحث کند. البته باید دانست که رمان اجتماعی به هیچ وجه، همیشه رمان عقیدتی یا تبلیغی نیست. تحلیل و بررسی جدی مسائل اجتماعی، هنگامی جزء یکی از ارکان رمان ها درآمد که انقلاب صنعتی به وقوع پیوست و حاصل توجه همه جانبه ی رمان به زندگی کارگران و خانواده هایشان، منجر به نوشته شدن رمان هایی نظیر "روزگار سخت" از چارلز دیکنز، نویسنده ی انگلیسی شد. جورج الیوت، رمان نویس انگلیسی نیز در رمان "میدل مارچ" تحلیل و بررسی مسائل اجتماعی یکی از شهرهای انگلستان را موضوع داستان خود قرار داده است. رمان نویسان آمریکای شمالی نیز اغلب به بررسی جدی مسائل اجتماعی علاقه نشان داده اند، مثلا بانو "بیچر استو"، رمان نویس اهل آمریکا با "کلبه ی عمو تام" به کاوش در شرایط زندگی و جایگاه اجتماعی سیاهان آمریکا پرداخت. این مضمونی بود که پیوسته دست مایه ی آثار نویسندگانی چون ریچارد رایت و الیسون، رمان نویسان آمریکایی شد.
انواع
...

💡 تهران مخوف در حقیقت نخستین رمان اجتماعی ایرانی به شمار می‌رود. مشفق کاظمی با تکیه بر اصول صحیح رمان‌نویسی و با محور قرار دادن زن به مفاسد درونی جامعه ایران اواخر عهد قاجار پرداخت. او با توصیف فساد و فحشا و ناامنی اجتماعی در سال‌های پس از مشروطیت در واقع یاس عمومی ناشی از به نتیجه نرسیدن انقلاب مشروطه را بیان می‌کند. داستان رمان حول عشق فرخ و مهین دور می‌زند اما نویسنده طی آن به علل انحراف مشروطه، روسپی شدن زنان و فساد اداره جات می‌پردازد. شیوه روایت آن متکی بر داستان‌های عامیانه فارسی با نگاه به رمان‌های مدرن نظیر کنت مونت کریستو نوشته الکساندر دوما است.

💡 «رمان زوربای یونانی بیش از آنکه یک رمان اجتماعی و مردم‌ شناسی به شمار آید، تجلی زندگی نیکوس کازانتزاکیس است؛ مردی که هرچند معتقد است هدفش از مکتوب کردن خاطرات یکی از تاثیرگذارترین افراد زندگی‌اش، ارائه چهره‌ای کامل و واقعی از او بوده‌است، در سراسر داستان تلاش می‌کند تا در لوای معرفی زوربا، خودش را به خواننده معرفی نماید.»