دریای مرمره

دریای مرمره. [ دَرْ ی ِ م َ م َ رَ/ رِ ] ( اِخ ) دریائی است بین ترکیه آسیا و ترکیه اروپا که از سمت مشرق بوسیله بغاز بسفر به دریای سیاه و از سمت مغرب از راه تنگه داردانل به دریای مدیترانه متصل است. و رجوع به مرمره در ردیف خود شود.

دریائی است بین ترکیه آسیا و ترکیه اروپا که از سمت مشرق بوسیله بغاز بسفر به دریای سیاه و از سمت مغرب از راه تنگه داردانل به دریای مدیترانه متصل است.

دریای مَرمَرِه ( ترکی استانبولی: Marmara Denizi, یونانی: Θάλασσα του Μαρμαρά or Προποντίς, بلغاری: Мраморно море=مرآمُرنُ مُرِ ) دریای اندرونی است که در جنوب خاور اروپا و شمال باختر ترکیه قرار دارد و پیوندگاه دریای سیاه و دریای اژه است؛ و جداکننده بخش اروپایی ترکیه از بخش آسیایی آن است. تنگه بُسفُر آن را به دریای سیاه و تنگه داردانل آن را به دریای اژه پیوند می دهد. پهناوری دریای مرمره ۱۱٬۳۵۰ کیلومتر مربع است و ژرفترین نقطه آن ۱۲۶۱ متر است.
دریای مرمره به طور کامل در ترکیه واقع شده و بزرگ ترین شهر کناره آن استانبول است.
دریای مرمره یک دریای داخلی است که تماماً متعلق به ترکیه است و ارتباط آن با آب های جهان توسط استانبول در شمال و داردانل در غرب تامین می شود.
دریای مرمره را در روزگار باستان پروپونتیس می نامیدند. نام کنونی آن برگرفته از نام جزیره مرمره است که در آن سنگ مرمر زیادی یافت می شود.
نام پروپونتیس به معنای «پیش دریا» است و از آن جا که یونانی های پیش از رسیدن به دریای سیاه از مرمره می گذشتند این نام را به آن داده بودند. در اساطیر یونانی توفانی که از این «پیش دریا» آغاز شد، آرگونوت ها را به جزیره ای بازافکند و این باعث درگرفتن نبردی شد که در آن یاسون یا هرکول، شاه سیزیکوس را کشتند؛ سیزیکوس آن ها را اشتباهاً از دشمنان پلاسگی خود پنداشته بود.
میانگین شوری دریای مرمره حدود ۲۲ بخش در هزار است که کمی بیشتر از دریای سیاه می باشد، اما تنها در حدود دو سوم بسیاری از اقیانوس ها است. با این حال، آب در نواحی کف این دریا بسیار شورتر است، و میانگین شوی آن حدود ۳۸ بخش در هر هزار است که با شوری دریای مدیترانه همسان می باشد.
این آب شور، با چگالی بالا مانند آب شور دریای سیاه، به سطح نمی رسد و آب واردشده از رودخانه های سوسورلوک، بیگاچای و گونن نیز باعث کاهش شوری این دریا می شود. در سمت تراکیه آب کمی به سوی جنوب روان است و تقریباً همه رودخانه ها از سوی آناتولی وارد دریای مرمره می شوند.
دو گروه جزیره بزرگ در این دریا وجود دارد که یک گروه جزایر شاهزادگان و دیگر جزایر مرمره ( شامل اوشه و پاشالیمانی ) نامیده می شوند.
کرانه های جنوبی این دریا تورفتگی های زیادی دارد و شامل خلیج ایزمیت، خلیج گملیک، و خلیج اَردَک می شود.
در تاریخ ۲۹ دسامبر ۱۹۹۹ یک کشتی نفت کش روسی به نام ولگونفت به خاطر وقوع توفان در دریای مرمره غرق شد و بیش از ۱۵۰۰ تن نفت به آب ریخته شد.

💡 این آب شور، با چگالی بالا مانند آب شور دریای سیاه، به سطح نمی‌رسد و آب واردشده از رودخانه‌های سوسورلوک، بیگاچای و گونن نیز باعث کاهش شوری این دریا می‌شود. در سمت تراکیه آب کمی به سوی جنوب روان است و تقریباً همه رودخانه‌ها از سوی آناتولی وارد دریای مرمره می‌شوند.

💡 دریای سیاه در شمال توسط تنگه کرچ به دریای آزوف و در جنوب غربی به وسیله تنگه بُسفُر به دریای مرمره و مدیترانه متصل می‌شود. این دریا، شش کشور هم‌کرانه با آن، یعنی کشورهای روسیه، رومانی، بلغارستان، اوکراین، گرجستان و ترکیه را، از طریق دریای مدیترانه به اقیانوس اطلس پیوند می‌دهد.

💡 رومانوس چهارم سرانجام با قبول پرداخت خراج به سلجوقیان آزاد گردید ولی پس از بازگشت به قسطنطنیه متوجه شد که پسرخوانده‌اش میخائیل به‌تنهایی قدرت را در دست گرفته است. درآنجا او را دستگیر کرده و به فرمان میخائیل هفتم چشمانش را کور ساختند. سپس او را به جزیرهٔ پروته در دریای مرمره تبعید کردند و رومانوس چندی بعد در همانجا در ۱۰۷۲ درگذشت.

💡 اورخان سرزمین‌های باقی‌مانده بیزانس در شمال غرب آناتولی را به زیر سلطه خود درآورد که مهم‌ترین آن‌ها تصرف نیکومدیا (ازمیت کنونی) در سال ۱۳۳۷ میلادی و استیلا بر سکوتاری در سال ۱۳۳۸ بود. اورهان همچنین با تسلط بر قلمرو عمرخان در حوالی گوینوق در دریای مرمره و همچنین بر تمامی امیرنشین قراسی در غرب موقعیت خود را تحکیم کرد.

💡 گسل آناتولی شمالی، است که بسیاری از زمین‌لرزه‌های بزرگ را در سال‌های اخیر باعث شده‌است، ازجمله زمین‌لرزه سال ۱۹۹۹ ایزمیت، از زیر دریای مرمره می‌گذرد.

💡 میانگین شوری دریای مرمره حدود ۲۲ بخش در هزار است که کمی بیشتر از دریای سیاه می‌باشد، اما تنها در حدود دو سوم بسیاری از اقیانوس‌ها است. با این حال، آب در نواحی کف این دریا بسیار شورتر است، و میانگین شوی آن حدود ۳۸ بخش در هر هزار است که با شوری دریای مدیترانه همسان می‌باشد.