خورماه

خورماه. [ خوَرْ / خُرْ] ( اِ ) ماه تابستان. ( ناظم الاطباء ). || نام روز یازدهم از ماههای ایرانی. ( یادداشت مؤلف ).

ماه تابستانه یا نام روز یازدهم از ماههای ایرانی.

💡 خرم‌روز روز اول از ماه دی است و به مناسبت برخورد نام روز با نام ماه که نام خداوند نیز بود، در ایران باستان جشن گرفته می‌شد. روزی بزرگ بود مشحون از آداب و مراسم دینی و غیر دینی. زرتشتیان به ویژه پارسیان این روز را بسیار محترم شمرده و آن را دی‌دادارجشن می‌نامند. ابوریحان بیرونی می‌گوید دی ماه را خورماه نیز می‌گویند و روز اول ماه را خره روز یا خوره روز نامند.

💡 با پیشرفت ریاضیات و بهبود محاسبهٔ نیروی گرانش میان سیاره‌ها در نیمهٔ نخست سدهٔ نوزدهم میلادی مشخص شد که به‌کندی خود دایرهٔ‌بروج هم تغییر می‌کند. این حرکت حرکت تقدیمی سیاره‌ای نام گرفت. در اوایل سال ۱۸۶۳ (میلادی) مؤلفهٔ غالب حرکت تقدیمی خورماهی (خورشیدی‌ماهی) و ترکیب این دو مؤلفه (به جای تقدیم اعتدالین) حرکت تقدیمی عمومی نام گرفت.