ابوالحسن شعرانی یکی از علما و فلاسفه برجسته شیعه در قرن ۱۴ هجری قمری است. او به زبانهای فرانسوی و انگلیسی تسلط داشت و در زمینههای مختلفی از جمله علوم قرآن، حدیث، فقه، اصول فقه، کلام، فلسفه، هندسه و هیئت مهارت داشت. آثار متعددی از او در این رشتهها به جا مانده است. ابوالحسن شعرانی از محضر عالمانی چون شیخ عبدالکریم حائری و میرزا مهدی آشتیانی بهرهمند شد و به تربیت شاگردانی چون میرزا هاشم آملی و حسن زاده آملی پرداخت. او علاوه بر تألیف کتاب، شرحهایی بر آثار تفسیری، حدیثی، کلامی و فلسفی نیز نوشته است. وی در سال ۱۳۲۰ هجری قمری در تهران متولد شد و تحصیلات خود را از مدرسه مروی آغاز کرد. پس از آموختن علوم مختلف، به حوزه علمیه قم رفت و در درسهای خارج فقه و اصول شرکت کرد. پس از فوت پدرش در ۲۶ سالگی، به عراق مهاجرت کرد و در حوزه علمیه نجف به تحصیلات خود ادامه داد. ابوالحسن شعرانی پس از تکمیل تحصیلات و سیر و سلوک عرفانی، به تهران بازگشت و به تدریس و تحقیق پرداخت. او در آثارش به بررسی دیدگاه فلاسفه غرب در مورد الهیات و تجرد نفس، راه سعادت و حقانیت پیامبر اسلام (ص) پرداخته است و به عنوان یکی از شخصیتهای تأثیرگذار در تاریخ معاصر شیعه شناخته میشود.
ابوالحسن شعرانی
دانشنامه اسلامی
[ویکی شیعه] ابوالحسن شعرانی (۱۳۲۰-۱۳۹۳ق/۱۲۸۱-۱۳۵۲ش) از علما و فلاسفه شیعی قرن ۱۴ هجری قمری است. وی زبان های فرانسوی و انگلیسی را می دانست و در علوم قرآن، حدیث، فقه، اصول فقه، کلام، فلسفه، هندسه، و هیئت متبحر بود و آثار بسیاری در این رشته ها از وی باقی مانده است. او از دانش عالمانی چون شیخ عبدالکریم حائری، میرزا مهدی آشتیانی و میرزا محمود قمی استفاده کرده و شاگردانی چون میرزا هاشم آملی، حسن زاده آملی و جوادی آملی را تربیت نمود. وی علاوه بر نگارش کتاب، شرح هایی بر کتاب های تفسیری، حدیثی، کلامی و فلسفی دارد. فلسفه اولی پیرامون دیدگاه فلاسفه غرب در مورد الهیات و تجرد نفس، راه سعادت در اثبات نبوت و ارائه ادله حقانیت پیامبر اسلام (ص) برخی از آثار اوست.
میرزا ابوالحسن شعرانی در سال ۱۳۲۰ ه.ق. در تهران متولد شد. پدرش محمد بن ملا غلامحسین از نوادگان ملا فتح اللّه کاشانی صاحب تفسیر منهج الصادقین و مادرش فرزند محمد ابراهیم نواب تهرانی صاحب کتاب فیض الدموع و تألیفات دیگر بود.
ابوالحسن قرآن را نزد پدرش آموخت و تحصیلات خود را از مدرسه مروی تهران آغاز کرده و ادبیات عرب، فارسی، منطق، فقه، اصول، فلسفه، ریاضی و مانند آن را آموخت. پس از آن به حوزه علمیه قم که تازه تأسیس شده بود رفت و در درس خارج فقه و اصول شرکت کرد. در۲۶ سالگی پدرش را از دست داد و به دنبال آن، به عراق مهاجرت و در حوزه علمیه نجف به تکمیل تحصیلات خود پرداخت. در عراق، علاوه بر تحصیل فقه شیعی، با فقه اهل سنت نیز آشنا گردید. وی پس از تکمیل تحصیلات و سیر و سلوک عرفانی، در دوره سلطنت رضا شاه به تهران بازگشت و به تبلیغ و تدریس و تحقیق پرداخت.
جمله سازی با ابوالحسن شعرانی
💡 محمدحسن آشتیانی، ملا علی کنی، شیخ فضلالله نوری، محمدتقی آملی، محمدعلی شاهآبادی، سید احمد خوانساری، مهدی الهی قمشهای و ابوالحسن شعرانی دیگر علمای مشهور حوزه علمیه تهران بودهاند.
💡 مرتضی مطهری دلیل استقبال فوقالعادهٔ اهل منبر از این کتاب را چنین ذکر میکند «مرثیهخوانها که اغلب بیسواد بودند و به کتابهای عربی مراجعه نمیکردند همین کتاب را میگرفته و در مجالس از رو میخواندند.» اما ابوالحسن شعرانی، مصحح روضة الشهدا، علت روخوانی از روضة الشهدا توسط مرثیهخوانها را نثر ادبی آن ذکر کرده، چون آنان میدانستند که «بهتر از آن نمیتوانند تقریر کنند».
💡 این اثر در ۱۲۸۷ و ۱۳۳۱ ه.ق در لاهور، در ۱۳۰۱ ه.ق در بمبئی، در ۱۸۷۳ م در لکهنو، در ۱۸۹۱ م در کانپور، و در ۱۳۳۳ و ۱۳۳۴ ه.ش در تهران چاپ شدهاست. روضة الشهدا را محمد رمضانی در ۱۳۴۱ ه. ش، ابوالحسن شعرانی در ۱۳۴۹ ه. ش، محمودرضا افتخارزاده در ۱۳۸۴ ه. ش، حسن ذوالفقاری و علی تسنیمی در ۱۳۹۰ ه. ش، و علی یزدی در ۱۳۹۴ ه. ش تصحیح کردهاند.