اوده

اوده. [ اَ دَ ] ( اِخ ) نام شهری بسیار قدیمی در شمال هندوستان کنار نهر کوکره ازتوابع رود گنگ و نزدیک شهر فیض آباد و در 125 هزارگزی مشرق لکهنو و در 190 هزارگزی شمال غربی فارس واقع است. در سابق شهری آبادان بوده است. جامعی بزرگ در این شهر بنا شده و آثار عتیقه دارد. ( قاموس الاعلام ).

سرزمینی قدیم در هند مهد آریاییان که امروزه بخشی از ایالات اوتار پرداش است. کرسی آن [ لکنهو ] است.
نام شهری بسیار قدیمی در شمال هندوستان کنار نهر کوکره از توابع رود کنگ و نزدیک شهر فیض آباد.

اوده (رودخانه). اوده ( رودخانه ) ( به انگلیسی: Odet ) رودخانهای است که در فرانسه جریان دارد.

اودْهْ (Oudh)
(یا: اَوَدْ) ناحیه ای بزرگ از ایالت اوتار پرادشدر شمال هند، مرکّب از شهرهای کانپور، سیتاپور، سلطان پور، فیض آباد، بارابانکی، گوندا، اونا. از مراکز مهم تشیّع در شمال هند است. مرکز آن، شهر لکنو (لکهنو)و مساحت آن ۲۴,۰۷۱ کیلومتر است. اوده در قرون ۴ـ۵م بخشی از قلمرو پادشاهی گوپتا (۳۲۰ـ۵۴۴م) بود. در قرن ۶ق/۱۲م مسلمانان آن جا را فتح کردند. در قرن ۷ق/۱۳م جزء قلمرو سلطنت دهلی بود و در قرن ۱۰ق/۱۶ به تصرّف امپراتوری مغول هند درآمد. سید محمّد امین، ملقّب به سعادت خان بهادر و برهان الملک، از سادات خراسانی، پس از مرگ اورنگ زیب حکومت اوده را به دست گرفت و پس از چند سال عملاً از دولت مغولان جدا شد و سلسلۀ نواب وزیران اوده را بنا نهاد. این سلسله از ۱۲۲۹ق/۱۸۱۴ عنوان پادشاهی گرفت. با این حال نواب وزیران و شاهان اوده تا انقراض دولت مغولان (۱۲۷۳ق/۱۸۵۷)، خود را دست نشانده و مطیع آن دولت می دانستند. مردم اوده و پادشاه آن سرزمین در شورش سپاهیان (۱۲۷۳ق/۱۸۵۷) شرکت داشتند و دولت انگلیس پس از سرکوبی آن شورش، سلسلۀ شاهان موروثی اوده را برانداخت. دربار نواب وزیران و شاهان موروثی اوده از حامیان جدی شیعۀ امامیه و دوستداران شعر و ادبیات فارسی و مشوق معماری هندیـ اسلامی بودند. اوده در ۱۲۹۵ق/۱۸۷۷ به آگراپیوست و از ۱۳۲۰ق/۱۹۰۲ ایالات متحدۀ آگرا و اوده را تشکیل دادند و در ۱۳۷۰ق/۱۹۵۰ نام آن به اوتار پرادش تغییر کرد.

[ویکی شیعه] اَوَدْه، سرزمینی که محل گسترش فرهنگ تشیع در شمال شبه قاره هند است. در سال ۱۱۸۸ق تشیع به عنوان دین رسمی این منطقه اعلام شد. در این منطقه خاستگاه عالمان مسلمان و محل زندگی شخصیتهای برجسته مسلمانان بود.
نام اوده برگرفته از نام شهر باستانی «آیودهیا» است که پایتخت سرزمینی به همین نام بود که بعدها کسالا نامیده شد. اوده زادگاه «راما» از اسطوره های مذهبی هندوان است
سرزمین اوده بخش بزرگی از فلات آبرفتی شمال هند است که نپال در شمال، الله آباد در جنوب، آگره در غرب، بنارس و گورکهپور در شرق اوده قرار دارند. به جز ۴ رودخانه بزرگ گنگ، گومتی، گوگرا و راپتی، رودخانه های کوچکی نیز در این سرزمین جریان دارد که سرچشمه بیشتر آنها هیمالیاست. بخش وسیعی از اوده را جنگل می پوشاند.

💡 نواب اوده، همراه با بسیاری دیگر از نواب، به عنوان اعضای اشراف امپراتوری گورکانی در نظر گرفته می‌شدند. آن‌ها در نبرد سوم پانی‌پت به احمدشاه درانی پیوستند و شاه عالم دوم را مجدد به تاج و تخت امپراتوری نشاندند. نواب اوده همچنین در نبرد بکسر و در پی حوادث پس از نبرد پلاسی برای حفظ منافع گورکانیان جنگیدند، دولت عوض در نهایت استقلال خود را از حکومت مغول گورکانی در سال ۱۸۱۸ اعلام کرد.

💡 دانشگاه دولتی بوریات (روسی: Бурятский государственный университет) یکی از مراکز آموزشی و علمی پیشرو سیبری و خاور دور روسیه، واقع در شهر اولان اوده، جمهوری بوریات، روسیه است. دروس این دانشگاه به زبان روسی و بوریات تدریس می‌شود. این دانشکده در سال ۱۹۳۲ به عنوان دانشکده تربیت معلم دولتی بوریات تأسیس شد و در سال ۱۹۹۵ تبدیل به دانشگاه شد. این دانشگاه یکی از اعضای دانشگاه شمالگان است.

💡 پایتخت عوض در فیض‌آباد بود، اما کارگزاران سیاسی شرکت، که رسماً به عنوان «ساکنان» شناخته می‌شدند، مقر خود را در لکنو داشتند. یک سفارت امپراتوری مراتا در دربار عوض، به رهبری وکیل پیشوا، تا زمان جنگ دوم انگلیس و ماراتا، به همان اندازه وجود داشت. نواب اوده، یکی از ثروتمندترین شاهزادگان، به عنوان بخشی از یک برنامه گسترده‌تر از پیشرفت‌های مدنی، هزینه اقامت در لکنو را برپا کرد.

💡 بیگم حضرت محل (حدود ۱۸۲۰ – ۷ آوریل ۱۸۷۹) که با نام بیگم اوده نیز شناخته می‌شود، همسر دوم واجد علی شاه نواب اوده و در فاصله ۱۸۵۷–۱۸۵۸ نایب السلطنه اوده بود. او به خاطر نقش اصلی که در شورش علیه کمپانی هند شرقی بریتانیا در جریان شورش‌های سال ۱۸۵۷ در هند داشت، شناخته شده‌است.