اهل خبره
در نظام حقوقی و فقهی ایران، به معنای کارشناس یا متخصص در یک حوزه خاص تعریف میشود. این مفهوم در ابعاد مختلف فقهی، از جمله در مباحث مربوط به اجتهاد و تقلید، طهارت، صلات، صوم، حج، تجارت، نکاح، قصاص و دیات، به عنوان یکی از راههای اثبات موضوعات شرعی مورد استناد قرار میگیرد. افرادی هستند که از دانش تخصصی و تجربه عمیق در زمینهای برخوردارند؛ به عنوان مثال، یک فقیه در امور شرعی و یک پزشک در حوزه پزشکی، مصداق اهل خبره محسوب میشوند.
جایگاه اهل خبره در نظام حقوقی و فقهی به گونهای است که نظر کارشناسی ایشان میتواند در تعیین و اثبات بسیاری از موضوعات مؤثر باشد. در مواردی که تعیین ماهیت یک امر، ارزش آن، یا تشخیص صحت و سقم یک ادعا نیازمند دانش تخصصی است، رجوع به اهل خبره ضروری تلقی میشود. این امر به ویژه در دعاوی حقوقی و کیفری که موضوعات پیچیدهای را در بر میگیرند، نمود بیشتری پیدا میکند. به عنوان نمونه، در پروندههای پزشکی، نظر پزشک متخصص (اهل خبره) برای روشن شدن ابعاد حادثه و تعیین مسئولیت، حیاتی است.
مترادفها
متخصصان، کاردانان، خبرگان، ماهرین
متضادها
مبتدیان، تازهکاران
لغت نامه دهخدا
اهل خبره. [ اَ ل ِ خ ُ رَ / رِ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) کارشناس. ( یادداشت بخط مرحوم دهخدا ).
فرهنگ فارسی
کارشناس
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اهل خبره به معنای کارشناس می باشد. از اهل خبره به عنوان یکی از راههای اثبات موضوع احکام شرعی در باب های مختلف فقهی مانند اجتهاد و تقلید، طهارت، صلات، صوم، حج، تجارت، نکاح، قصاص و دیات سخن رفته است.
اهل خبره عبارتند از افرادی که نسبت به چیزهایی اطلاع دقیق و عمیق دارند، مانند، فقیه و پزشک.
جایگاه اهل خبره
از شیوههای پذیرفته و رایج نزد عقلا که شارع مقدس نیز آن را تأیید کرده رجوع جاهل به چیزی به عالم و خبره آن چیز است. و آن از مهمترین دلیلهای مشروعیت تقلید به شمار میرود.
میزان در شناخت صحیح موضوعاتی که آثار شرعی دارند، ارزش گذاری میزان آسیبهای وارد شده بر آسیب دیده در جنایات رجوع به اهل خبره است.
رجوع بیمار به پزشک برای تشخیص ضرر داشتن عباداتی برای بیمار، رجوع زن برای تشخیص آبستنی و مدت آن و تشخیص عیب هایی که مجوز فسخ نکاح در زن و شوهر است، از موارد رجوع به اهل خبره در شرع مقدس است.
اقسام موضوعات متعلق احکام شرع
موضوعات متعلق احکام شرعی دو قسم است:
نخست موضوعاتی که تبیین آنها وظیفه شارع مقدس است مانند نماز، روزه، زکات، حج، و سایر عناوین عبادات.
دوم، موضوعاتی که شارع درباره آنها نظری نداشته و تنها، حکم آنها را بیان کرده است. روش شناخت و تشخیص این گونه موضوعات، روش معمول عقلایی است که رجوع به «اهل خبره» یکی از راههای آن است.
موارد رجوع به اهل خبره
...