در فقه اسلامی، اصطلاح اُمّوَلَد به کنیزی اطلاق میشود که از مالک خود صاحب فرزند شود. این واژه که بهصورت مادر فرزند معنا میشود، در مباحث نکاح و احکام بردگان مطرح میگردد. مفهوم مرتبط دیگر، اِستیلاد است که به توانایی و استعداد باروری اشاره دارد و در ابواب گوناگون فقه نیز مورد استفاده قرار میگیرد. برای محقّقشدن وصف اُمّوَلَد، شرایطی مشخص وجود دارد؛ از جمله آن که پدر فرزند باید آزاد باشد و خود در وضعیت بردگی قرار نداشته باشد. در چنین حالتی، فرزند بهدنیاآمده آزاد محسوب میشود. همچنین، اُمّوَلَد پس از فوت مالک خود، به واسطهٔ حقّ ارثی که فرزندش دارد، آزاد میگردد و در غیر این صورت، همچنان در وضعیت بردگی باقی خواهد ماند. بر اساس منابع تاریخی و فقهی، از جمله آنچه شیخ مفید در کتاب الارشاد نقل کردهاست، مادران برخی از ائمهٔ شیعه، از جمله شهربانو مادر امام سجاد(ع) و نرجس مادر امام زمان(عج)، در زمرهٔ اُمّهاتاولاد بودهاند. این مسئله نشاندهندهٔ جایگاه ویژه و احکام خاص مربوط به این نهاد فقهی در تاریخ اسلام است.
ام ولد
لغت نامه دهخدا
ام ولد. [ اُم ْ م ِ وَ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) یعنی مادر فرزند، و آن کنیزی است که از مولای خود آبستن شود. || ( اصطلاح فقه ) کنیزی که به نطفه مالک خود پسر یا دختر زاییده باشد و روا نیست مالک در حیات خود آن کنیز رابفروشد و بعد از مرگ مالک، کنیز آزاد میشود و بکسی بارث نمیرسد. ( از آنندراج ). و رجوع به استیلاد شود.
فرهنگ فارسی
(اسم ) کنیزی که از صاحب خود حامله باشد.
یعنی مادر فرزند و آن کنیزی است که از مولای خود آبستن شود.
دانشنامه اسلامی
[ویکی شیعه] اُمّ وَلَد یک اصطلاح فقهی است درباره کنیزی که از مالک خود باردار شود. این اصطلاح در لغت به معنای مادر فرزند است. استیلاد مصطلح فقهی دیگر برای این مفهوم است که در باب نکاح درباره آن بحث میشود. این کلمه به معنای توانایی و استعداد باروریست و در ابواب دیگر فقهی نیز بکار رفته است.
در فقه برای تحقق وصف ام ولد باید پدر فرزند آزاد باشد و خود برده نباشد. فرزند به دنیا آمده، برده نخواهد بود. ام ولد پس از مرگ مالک خود به واسطه ارث فرزند خود یا بخشی از آن آزاد خواهد شد در غیر این صورت برده خواهد ماند.
بر اساس نقل شیخ مفید در ارشاد، مادر هفت تن از امامان شیعه از جمله شهربانو مادر امام سجاد علیه السلام و نرجس مادر امام عصر علیه السلام ام ولد بودهاند.
جمله سازی با ام ولد
💡 ام ولد (به عربی: أم ولد) یک روستا در سوریه است که در استان درعا واقع شدهاست. ام ولد ۷٬۵۴۷ نفر جمعیت دارد.