اشتعل

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
شعل (۱ بار)
. شعل افروخته شدن آتش و شعیله فتیله مشتعل است اشتعال رأس تشبیه است به اشتعال آتش از حیث رنگ. یعنی: گفت خدایا من استخوانم سست شده و سرم از پیری سفید گشته است. در مجمع فرموده «اَشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَیْباً» از بهترین استعاره هاست... زجاج گفته: چون سفیدی در سر از حدّ گذشت گویند «اَشْتَعَلَ رَأْسُ فلانٍ». این کلمه در قرآن مجید فقط یکبار آمده است.

💡 «وَ اشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَیْباً» رأس اینجا کنایتست از موی سر و محاسن. چنان که در قصه موسی (ع) و برادر گفت: «أَخَذَ بِرَأْسِ أَخِیهِ» یعنی اخذ بشعر رأسه و لحیته، و الاشتعال انتشار شعاع النار، ای اشتعل فیه الشیب اشتعال شعاع النار. این بر سبیل استعارت گفت. چنان که شعلهای آتش در وقت التهاب متفرّق شود و پیدا گردد، هم چنان سپیدی پیری در موی سر و محاسن من پیدا گشت و منتشر شد «شیبا» نصب علی التمییز.