ارغنداب

ارغنداب. [ اَ غ َ / غ ُ ] ( اِخ ) خشمگین آب. ( جهانگیری ) ( برهان ). رودخانه ای است که مابین عراق و آذربایجان واقع است. ( جهانگیری ) ( برهان ). آبی است مابین عراق و آذربایجان. ( رشیدی ). رودخانه و آبادیی است میانه عراق عجم و آذربایجان. ( مرآت البلدان ). || رودخانه ای باشد که در نواحی قندهار بگذرد. ( جهانگیری ) ( برهان ). آبی است مابین سیستان و قندهار. ( رشیدی ). یکی از آب راهه های رود هیلمند به افغانستان. ارغنداب رود مهمی است که در سرزمین داور برود هلمند پیوندد وارغنداب و مملکتی که گذرگاه آنست نزد مورخین و جغرافیون قدیم یونان ارخوزیا نامیده شده، در کتیبه های داریوش هراووتی و در اوستا هرخوائیتی نام دارد. ( یشتها تألیف پورداود ج 2 ص 298 و ج 3 ص 345 ) ( یسنا تألیف پورداود ج 1 ص 65 ).

ارغنداب (شهر). شهر کوچک اَرغَنداب مرکز ولسوالی ارغنداب در ولایت قندهار افغانستان است.
ارغنداب در شمال غرب شهر قندهار واقع است و یکی از مناطق مهم و استراتژیک ولایت قندهار به شمار می رود.
پیش از این کاوش های مقدماتی باستان شناسی که در حوزه های هیرمند و ارغنداب از طرف هیئت های فرانسوی بعمل آمده است که طی آن در پیرامون ارغنداب تپه ای کشف شد به نام مندیگک که از کوه شاه مقصود چندان دوری ندارد. «موسیو کزال» باستان شناس فرانسوی در اینجا حفریاتی نمود و در نتیجه در ارتفاع تپهٔ مذکور که از روی جلگه ۳۰ متر بلندی داشت، ۱۳ طبقه آبادی پیدا شد که در طول زمان از ۵ هزار سال تا ۳ هزار سال پیش از امروز را در برمی گیرد.

اَرغَنْداب
بزرگ ترین شاخۀ رودخانۀ هیرمند، در افغانستان. این رود پس از عبور از ولایت قندهار، در غرب این ناحیه و پایین تر از قلعۀ قدیمی بست، از سمت چپ به رودخانۀ هیرمند می پیوندد، و مرکب از ریزابه های ترناک، ارغستان، دور، شوراندام و جز آن است. ارغنداب در ۱۵۰کیلومتری شمال شرقی قندهار از کوه های هزاره سرچشمه می گیرد. در زمستان ها کم آب و در فصل بهار سیلابی است. دره و ناحیۀ ارغنداب در قسمت مرکزی ولایت قندهار، از مناطق آباد و حاصل خیز است. این ناحیه و همچنین شهر قندهار با نهرهایی منشعب از رودخانۀ ارغنداب، آبیاری می شوند.

💡 مرحله اول کارهای نوسازی و توسعه سد توسط کشور کانادا، از سال ۲۰۰۹ الی ۲۰۱۲ تحت عنوان پروژه نوسازی آبیاری ارغنداب، با بودجه نزدیک به ۴۴ میلیون دالر پیشبرده شد. استخراج رسوبات از کانالهای اصلی و فرعی بطول مجموعی ۴۹۳ کیلومتر و تعویض دریچه‌های کنترل آب و ورودی‌های الکتریکی انجلم شد.

💡 رود ساراسواتی (سانسکریت: सरस्वती नदी/سَرَسوتی نَدی) یکی از رودهای اصلی در ریگ‌ودا کهن‌ترین نوشته‌های آئین هندو است. ساراسواتی٬ ایزدبانو دانش، شناخت، موسیقی و هنر در آئین هندو را در ودا، بدین نام خوانده‌اند. معمولاً رود ساراسواتی را با رود ارغنداب ولایت قندهار افغانستان همانند می‌دانند که در سرزمین باستانی رخج (اوستایی: هرخوائیتی، سانسکریت: ساراسواتی) شناخته شده بود.

💡 با تکمیل عملیات بهسازی با افزایش ارتفاع سد و کارهای مربوط به آن و بهسازی سیستم کانال، حجم آب موجود از ۳۰۰ میلیون مترمکعب به ۴۸۴ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت. این امر آبیاری ساحات فرماندهی را در ولسوالی‌های شاه ولی کوت، ارغنداب، ژری، پنجوائی، میوند، دند و دامان تسهیل می‌کند و همچنین به برنامه‌ریزی و ساخت یک نیروگاه برق آبی برای تولید برق کمک کرد.

💡 بُست، شهری کهن نزدیک پیوندگاه رودهای هیرمند و ارغنداب بود که امروزه ویرانه‌های آن مجاور شهر لشکرگاه، برجاست. در واقع بست و لشکرگاه دو بخش از یک شهر بوده‌اند. در بخش نخست مردم کوچه و بازار زندگی می‌کردند که کانون بازرگانی و دادوستد بوده‌است و در بخش دیگر سپاهیان و صاحب منصبان سکنی داشتند.

💡 سد ارغنداب بالای رود ارغنداب ساخته شده‌است، که این رود ۲۴۰ مایل طول دارد. برای سال‌ها مخزن این سد پر از رسوبات زیاد بوده، و سیستم کانال‌های آن مزایای آبیاری را کاهش داده‌است. این سد را مستلزم ساخته برای اجرای نوسازی آن، که فاز اول آن به مساعدت کشور کانادا تکمیل گردید. فاز دوم سد مستلزم بالا بردن ارتفاع سد به منظور جبران کمبود ذخیره‌سازی رسوبات سد و بهره‌برداری مطلق از کانال‌های آن است.