فعلیت

فعلیت. [ ف ِ لی ی َ ] ( ع مص جعلی ) از قوه به فعل آمدن. ( یادداشت مؤلف ).
فعلیة. [ ف ِ لی ی َ ] ( ع ص نسبی ) فعلیه. مؤنث فعلی. ( فرهنگ فارسی معین ).
- قوه فعلیه؛ نیرو. قوت. انرژی. ( از فرهنگ فارسی معین ). رجوع به فعلی شود.

از قوه به فعل آمدن

فِعْلیّت (entelechy)
اصطلاحی در فلسفه. نزد ارسطو به معنای تحقق قوه یا استعداد یک چیز، یا نحوۀ هستی چیزی که ماهیتش کاملاً تحقق یافته باشد، در مقابل وجود صرفاً بالقوه. در نظر ارسطو ماده یا هیولی وجود بالقوه هر چیزی را تشکیل می دهد و صورت به این وجود بالقوه فعلیت می دهد و آنرا تحقق می بخشد و کمال هر چیز به فعلیت آن است. اصطلاح یونانی «انتلخیا» در فلسفه اسلامی هم به فعلیت و هم به کمال ترجمه شده است.

💡 قفقاز جنوبی، به ویژه در گرجستان، ناحیهٔ آتش فشان‌های فعال دوره‌های اخیر زمین‌شناسی است، که ناحیه‌ای زلزله خیز متراکم با حرکت‌های تکتونیکی جدید است. فعلیت نیروهای تحت‌الارضی با چشمه‌های آب گرم و معدنی مشخص می‌شود که در بسیاری از قلمرو گرجستان از زمین خارج می‌شوند.

💡 بانک قوامین سابق در زمان فعلیت خود تعهدات چهار مؤسسه مالی و اعتباری ورشکسته: آل طاها اصفهان، محمد رسول‌الله اصفهان، گنبد سبز نجف‌آباد و مؤسسه مالی و اعتباری اعتماد ایرانیان را پذیرفته بود و اقدام به بازپرداخت سرمایه‌گذاری‌های مشتریان این مؤسسات مالی و اعتباری نمود.

💡 هر تسلسلی ممتنع نیست؛ آن نامتناهی که ممتنع است مراد بی نهایتی است که اجتماع و فعلیت و ترتب بین اجزایش باشد. حال آنکه اجزای زمان و آنچه در زمان ظهور دارد، اجتماع ندارند و صرفاً تعاقب دارند. چنین تسلسل لایقفی ممتنع نیست. پس حدوث جهان از راه عدم تناهی ممکن نیست. لازم به تذکار است که جهان را محدود به جهان بعد از بیگ بنگ ندانید.

💡 همچنین فعلیت یافتنِ قوای موجود در چیزها، از نظر ملاصدرا، به تنهایی و بدونِ رویارویی با دیگر عوامل، غیرممکن بود. چنانچه اگر دانهٔ گندمی کنج اتاقی رها شود، به شکل دیگری فعلیت می‌یابد، تا اینکه آن دانهٔ گندم در زمینی کاشته شود و در معرض نور خورشید قرار گیرد. این مورد با ستیز اضدادی که هراکلیتوس به آن اشاره می‌کند، بسیار شباهت دارد.