محمد باقر محقق

مرحوم آیت‌الله دکتر محمدباقر محقق داماد، فقیه و پژوهشگر برجسته، در سال ۱۲۹۸ شمسی در شهر رشت دیده به جهان گشود. ایشان تحصیلات مقدماتی خود را در زادگاهش به اتمام رساند و در پانزدهمین سال زندگی، برای پیگیری علوم دینی و حوزوی، عازم قم شد. هم‌زمان با تحصیلات عمیق حوزوی، مسیر تحصیلات دانشگاهی را نیز در تهران آغاز کرد و بدین‌ترتیب، پایه‌های دانش خود را بر دو ستون فقه و معارف اسلامی و علوم آکادمیک استوار ساخت.

در حوزه علمیه قم، ایشان از محضر عالمان بزرگی چون آیت‌الله‌العظمی مرعشی نجفی کسب فیض نمود و از ایشان و همچنین آیت‌الله سید محسن حکیم، اجازه روایت و تدریس دریافت کرد. در دوران تحصیلات عالیه و اخذ درجه دکتری، از استادان مبرز و نامداری نظیر آیت‌الله محمود شهابی، آیت‌الله سید محمد مشکات، آیت‌الله ذوالفقار بهبهانی (ذوالعلمین) و فیلسوف شهیر، آیت‌الله مهدی الهی قمشه‌ای، و همچنین استاد بدیع‌الزمان فروزان‌فر بهره‌های علمی فراوانی برد. این ترکیب اساتید برجسته حوزوی و دانشگاهی، به غنای علمی و عمق اندیشه ایشان افزود.

فعالیت‌های پژوهشی و تألیفی دکتر محقق از سال ۱۳۳۰ شمسی آغاز شد و تا پایان عمر پربارشان تداوم یافت. حاصل این مجاهدت علمی، تألیف، ترجمه و تحقیق بیش از چهل جلد کتاب ارزشمند در زمینه‌های فقه، اصول، کلام و علوم مرتبط است که هر یک سندی بر تسلط و گستره دانش ایشان محسوب می‌شوند و سهمی بسزا در غنی‌سازی منابع علمی حوزوی و دانشگاهی ایران دارند.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] دکتر محمد باقر محقق به سال ۱۲۹۸ ش در رشت متولد شد، تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود به پایان برد، و در سن ۱۵ سالگی برای ادامه تحصیل در حوزه علمیه قم به این شهر عزیمت کرد.
در کنار تحصیلات حوزوی در تهران تحصیلات دانشگاهی نیز آغاز نمود. در حوزه علمیه قم از محضر اساتید مختلف از جمله مرحوم آیت الله العظمی مرعشی نجفی استفاده برد و از ایشان و مرحوم آیت الله سید محسن حکیم، اجازه دریافت نمود. در دوره دکتری از اساتیدی چون مرحوم آیت الله محمود شهابی، آیت الله سید محمد مشکوة و آیت الله ذو المجتهدین و آیت الله مهدی الهی قمشه ای و استاد بدیع الزمان فروزان فر بهره برد. از سال ۱۳۳۰ کار تالیف و تحقیق را آغاز کرد و تاکنون بیش از ۴۰ جلد کتاب، ترجمه و تالیف نموده است.
تالیفات
ایشان در پژوهشهای قرآنی چند تالیف و تحقیق و ترجمه از این قرار دارند: ۱- «دائرة الفرائد» در فرهنگ قرآن در ۲۵ جلد که تاکنون ۵ جلد آن منتشر شده است ۲- حقوق مدنی زوجین در زمان زناشویی دائم از نظر قرآن (که پایان نامه دکتر ایشان است. ۳- تفسیر المحقق که تاکنون بیش از ۱۰ جلد آن آماده است و ۲ جلدش چاپ گردیده کلا بیش از ۲۰ جلد است. ۴- قرآن و امام حسین علیه السّلام که به انگلیسی نیز ترجمه شده است. ۵- نمونه بینات در شان نزول آیات (کتاب حاضر). ۶- قصاص در قرآن و سنت که تاکنون چاپ نگردیده است. ۷- گنجینه احکام قرآن که ترجمه «دکتر العرفان فی فقه القرآن» فاضل مقداد، که هنوز چاپ نشده است. ۸- بیان احکام و موضوع نسخ، ترجمه ناسخ و منسوخ ابن المتوج بحرانی ۹- اسماء و صفات الهی در قرآن ۲ جلد. وی همچنین سه رساله قرآنی جهت دانشگاهها تالیف و تدوین نموده است. ۱) علوم قرآنی ۲) مقدمه تفسیر ۳) آیا قرآن ترجمه ناپذیر است؟
عناوین مرتبط
نمونه بینات در شأن نزول آیات

همچنین یعنی چه؟
همچنین یعنی چه؟
چوسی یعنی چه؟
چوسی یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز