نیروی هسته ای

{nuclear force} [فیزیک] برهم کنشی قوی در داخل هسته که با غلبه بر نیروی کولنی، نوکلئون ها را در کنار هم نگه می دارد

نیروی هسته ای ( به انگلیسی: nuclear force ) ( یا برهمکنش نوکلئون - نوکلئون ) نیرویی است که بین دو یا چند نوکلئون اثر می کند و باعث چسبیدن پروتون و نوترونها به یکدیگر است که موجب تشکیل هسته اتم می گردد.
انرژی ناشی از نیرو انرژی بستگی هسته نام دارد که به خاطر هم ارزی جرم - انرژی باعث کاهش جرم هسته اتم نسبت به مجموع جرم تک تک اجزای آن می شود و این انرژی بنیاد ساخت نیروگاه هسته ای، رآکتور هسته ای، جنگ افزار هسته ای و به طور کلی انرژی اتمی است.
این نیرو در فواصل حدود یک فمتومتر ( ۱۰ - ۱۵ متر ) بسیار قوی عمل می کند اما از فواصل ۲٫۵ فمتومتر به سرعت کاهش می یابد همچنین در فواصل کمتر ۰٫۷ فمتومتر تبدیل به نیروی دافعه می گردد و به همین دلیل این نیرو مسئول اندازهٔ فیزیکی هسته است. زیرا که اجزای هسته نمی توانند بیشتر از آنکه این نیرو اجازه دهد به یکدیگر نزدیک شوند.
نیروی هسته ای یکی از صورت های یکی از چهار نیروی بنیادی یعنی نیروی هسته ای قوی است که باعث چسبیدن کوارکها به یکدیگر می شود و میانجی این نیرو گلوئون است.

💡 (در فاصله ۱ فتومتری(۱۵-^۱۰ متر) نیروی هسته ای قوی، ۱۳۷ برابر نیروی الکترومغناطیس، ۶^۱۰ برابر نیروی هسته ای ضعیف، ۳۸^۱۰ برابر نیروی گرانش قدرت دارد)

💡 برد نیروی هسته‌ای ضعیف کوتاه و برد نیروی هسته ای قوی بلند می‌باشد. در واقع نیروی هسته‌ای ضعیف و نیروی الکترومغناطیسی تنها دو جنبه از نیرویی واحدند به نام نیروی الکترو-ضعیف. وقتی انرژی ذرات بیش از ۵۰۰۰۰ مگا الکترون ولت باشد نیروی وحدت یافته الکترو ضعیف احساس می‌شود. با کم شدن انرژی به صورت دو نیروی مجزا عمل می‌کنند.

💡 یک فیزیکدان جوان ایتالیایی به نام گابریله ونتسیانو در سال ۱۹۶۸ در جستجوی مجموعه ای از روابط ریاضی بود که با آن بتواند نیروی هسته ای قوی را توضیح دهد.

💡 دو نوع اصلی دوش ذرات وجود دارد. دوش‌های الکترومغناطیسی توسط ذره‌ای تولید می‌شوند که عمدتاً یا منحصراً از طریق نیروی الکترومغناطیسی، معمولاً یک فوتون یا الکترون، برهم کنش می‌کنند. باران‌های هادرونیک توسط هادرون‌ها (یعنی نوکلئون‌ها و سایر ذرات ساخته شده از کوارک‌ها) تولید می‌شوند و بیشتر از طریق نیروی هسته ای قوی انجام می‌شوند.

💡 آنها نیروی هسته ای را به وسیلهٔ ریسمان‌های نوسان کنندهٔ یک بعدی توصیف کردند.