مونوتایپ

مونوتایپ. [ م ُ ن ُ ] ( انگلیسی، اِ ) ماشین حروف چینی. ماشینی که خبرهای مطبعه را حرف به حرف می چیند. || نوعی چاپ روغنی که ابتدا روی قطعه چرمی یا شیشه ای ثابت میشود، سپس روی ورقه های کاغذ آن را تکثیر میکنند. ( از دائرةالمعارف کیه ).

ماخوذ از انگلیسی ماشین حروف چینی.

مونوتایپ (monotype)
ماشین حروف چینی که تالبرت لنستون، در ۱۸۸۵، اختراع آن را به ثبت رساند. در این ماشین حروف تک تک ریخته و چیده می شوند، برخلاف لاینوتایپ که کل یک سطر را هم زمان می چیند و می ریزد. مونوتایپ صفحۀ کلیدی مشتمل بر ۱۲۰ کلید دارد و یک حروف ریز و یک جعبه ماتریس قابل تعویض که به چهار خانه تقسیم می شود و در هر خانه مجموعه ای کامل از یک فونت از حروف چاپی قرار می گیرد. حروف چین به کمک کلیدهای جابه جاکننده می تواند، بی آن که لازم باشد، جعبۀ ماتریس را تعویض کند، حروف را از هر خانه انتخاب کند و از ترکیبی از حروف چهار فونت موجود استفاده کند. حروف چین متنی را که باید چاپ شود به کمک صفحۀ کلید بر روی یک نوار راهنما به صورت سوراخ هایی ثبت می کند، سپس نوار را درون دستگاه حروف ریز قرار می دهد تا سوراخ های ثبت شده بر روی آن ها را به اصطلاح بخواند و به طور خودکار حروف را قالب ریزی کند. اگرچه امروزه حروف چینی نوری کاملاً جای مونوتایپ و لاینوتایپ را گرفته است، مونوتایپ در مقایسه با لاینوتایپ مزایایی داشت و برای چاپ نشانه های پیچیده ای چون معادلات ریاضی و فرمول های شیمی مناسب تر بود. البته عملکرد آن کندتر و پرهزینه تر از لاینوتایپ بود.

💡 حروف استفاده شده، مانند فلزات خام چرخاننده خطی، زمانی که دیگر قابل استفاده نبود، دوباره ذوب شد. هر بار ذوب باعث از دست دادن مقداری قلع و آنتیموان از طریق اکسیداسیون می شد. این ضرر نیاز به نظارت و جبران داشت.شرکت مونوتایپ با فروش انواع دیجیتالی حروفچینی فلزات از ورشکستگی نجات پیدا کرد.

💡 دو رویکرد مختلف برای مکانیزه کردن حروفچینی به طور مستقل در اواخر قرن 19 توسعه یافتند. اول، که به عنوان سیستم ریخته گری ترکیب مونوتایپ شناخته می شود، متن ها را با استفاده از نوارهای کاغذی سوراخ دار تولید می‌کند، همه حروف به صورت مجزا ریخته می شوند. این ماشین‌ها می‌توانستند متن‌هایی را نیز در «ترکیب بزرگ» تا 24 نقطه تولید کنند.

💡 موفقیت این ماشین ها در زمینه های گوناگون بود. دستگاه ریخته‌گری مونوتایپ برای کتاب‌هایی که نیاز به قابلیت اصلاحات و ویرایش‌های دستی داشت، دارای محبوبیت بیشتری بود، درحالی که سیستم‌های ریخته‌گری راب در تولید روزنامه‌ها که سرعت تولید و «آماده‌سازی» برای چاپ ضروری بود، موفقیت داشتند.

💡 سوپر کستر، ماشین دیگری که به وسیله مونوتایپ تولید می‌شود، از نظر عملکرد مشابه دستگاه تامپسون، بث، محوری و سایر دستگاه‌ها بود، اما برای تولید یک نوع (شامل اندازه‌های بزرگتر) برای تنظیم دستی طراحی شده بود.